Kategori: Aileler İçin

z

SU ÇİÇEĞİ VE ZONA İLE İLGİLİ AKLINIZA TAKILAN SORULARIN CEVAPLARI

***
Su çiçeği dünyada en sık görülen döküntülü hastalıktır.

***

SU ÇİÇEĞİ HASTALIĞI HAKKINDA BİLGİ VERİR MİSİNİZ?
Virüs HER YOLDAN vücuda girer ve organlar içerisinde 15 günde ürer, sonra;

Döküntüler çikmadan 1-2 gün önce ;
-Ateş: 39 dereceleri bulur
-Halsizlik
-İştahsızlık
-Baş ve karın ağrısı başlar
…1-2 gün sonrada tipik su çiçeği döküntüleri belirir.

BU DÖKÜNTÜLER; Çeşitli boyut ve şekillerde olabilir. Kırmızı tomurcuk – minik su baloncuğu – gözyaşı gibi yaralardır.

Bu su baloncuklarının içi cu çiçeği mikrobu doludur.

Bu döküntüler; kafadan, saçların arasından, enseden başlar, karın-güğüs-sırta oradan da kollara – ellere yayılır. Döküntü ağız içi, göz, vajina ve iç organlardada görülebilir. Ortalama 300 adet döküntü olabilir.

Döküntünün ilk 1-2 günü şiddetli kaşıntı olur, çocuğun kaşıdığı yaralar patladığı için oradan mirop girebilir. Bu nedenle; Çocuğun tırnakları kesilir, pamuklu yumuşak kıayfetler giydirilir, kaşıntıyı azaltsın çocuk kaşımasın diye şurup, krem ve losyonlar verilir.

Döküntünün kabuklanmasına yakın ateş düşer. Düküntü kabuklanır, kabuklar yaklaşık 15 günde iz bırakmadan iyileşir ve hastalık biter.

SU ÇİÇEĞİ NASIL BULAŞIR? NE KADAR SÜRE BULAŞICIDIR?
Büyük bir evin bir odasına su çiçeği olan bir çocuk koyup kapısını kilitleseniz, ondan uzak olan diğer odasına su çiçeği geçirmeyen bir çocuk koyup kapısını kilitleseniz, yinede bulaşır. “o kadar” bulaşıcıdır yani. Öksürük, hapşırık, dokunma gibi bir çok yoldan bulaşır.

Döküntüler çıkmadan 2 gün önce bulaştırıcılık başlar. Yani siz döküntüyü görmediğiniz dönemdede çocuk çevresine su çiçeği yayıyıyordur. Hastalık döküntüler kabuklanana kadar (yani ortalama 1 hafta) herkese bulaşır.

Eğer aynı evde yaşayan birinden su çiçeği bulaşmışsa şikayetler ve döküntü dışardan birinin bulaşıtırmasından daha fazladır. Çünkü aynı evde uzun sure birlikte kalan hastadan daha çok virus geçer.

SU ÇİÇEĞİ EN ÇOK HANGİ YAŞLARDA GÖRÜLÜR?
Kreş ve okul çocukları arasında bulaşma hızlı geliştiği için en çok bu yaş grubundaki (3-7 yaş arası) çocuklarda görülür.

SU ÇİÇEĞİ DÖKÜNTÜSÜ İZ BIRAKIR MI?
Çok büyük değilse, içine mikrop girip enfeksiyon kapmamışsa genellikle hiç iz bırakmadan kaybolur.

İz bırakmaması için mikrop kapmamasını sağlamanız gerekir.

Yarayı kaşımaması için doktorların verdiği kaşıntı önleyici ilaçları kullanın, yaralar kabuklanana kadar banyo yaptırmayın.

Kısacası döküntülere ne kadar az dokunulursa o kadar az mikrop girer, ne kadar az mikrop girersede o kadar az iz lakır.

Bazen, özellikle büyük çocuklarda ve koyu tenli insanlarda bazı döküntülerin olduğu yerlerde deride beyazlaşma olabilir, bunu engellemenin bir yolu yoktur.

SU ÇİÇEĞİ AŞISI OLAN BİRİ YENİDEN SU ÇİÇEĞİ GEÇİRİR Mİ?
Evet geçirebilir, ama çoooook nadiren. Aşı=KORUR. Özellikle bağışıklık sistemi düştüğü bir ana denk gelirse su çiçeği gelişebilir. Geçirse de daha az döküntülü ve daha hafif geçirir. Siz bağışıklık sisteminin düştüğünü net olarak dışarıdan anlayamazsınız.

Bu nedenle aşılıda olsanız su çiçeğine yaklaşmasanız iyi olur.

SU ÇİÇEĞİ GEÇİREN BİRİ YENİDEN SU ÇİÇEĞİ GEÇİRİR Mİ?
Evet, çok çok çok nadir de olsa gelişebilir, siz “GEÇİRMEZ-BULAŞMAZ” olarak bilin. Zaten geçirse de daha az döküntülü ve daha hafif geçirir. Özellikle bağışıklık sistemi düştüğü bir ana denk gelirse su çiçeği gelişebilir.

SU ÇİÇEĞİ OLAN ÇOCUĞUMU OKULA GÖNDEREYİM Mİ?
Su çiçeği önceden sağlıklı olan, kronik hastalığı olmayan, bağışıklık sistemi hastalığı olmayan çocukta zararsız bir hastalık olsada ciddi hastalıkları olan bir çocuğa bulaşırsa ölümcül olabilir. Bu yüzden çocuğunuza da su çiçeği döküntüsü çıktığı zamandan bu döküntülerin hepsi kabuklanana kadar, yani yaklaşık 1 hafta okula göndermeyin. Okulda ciddi hastalığı olan bir çocuk varsa ve ona bulaşırsa ölümcül olabilir.

OĞLUM SU ÇİÇEĞİ ÇİKARTIYOR 7 GÜNDEN SONRA DENİZE GİREBİLİR Mİ? BİR ZARARI OLUR MU?
Tüm döküntüleri kabuklanmadan havuza ya da denize girmesi sakıncalıdır. Mikrop kaparsa ciddi ve tedavisi zor yaralar oluşabilir. Tüm döküntüleri kabuklansa da küçükte olsa mikrobik yarası varsa o iyileşene dek yine girmemelidir.

SU ÇİÇEĞİ AŞISI NE ZAMAN YAPILIYOR?
Çocuğunuz 1 yaşını doldurduğunda ulusal genişletilmiş aşı programı kapsamında ücretsiz olarak aile hekimliği merkezlerinde, hastanelerde yapılır.

AŞININ İÇİNDE SU ÇİÇEĞİ MİKROBU MU VAR? , ÇOCUĞUMA AŞI DİYE SU ÇİÇEĞİ MİKROBUMU VERİYORLAR?
Su çiçeği aşısında zayıflatılmış ama canlı su çiçeği mikrobu vardır.

Su çiçeği aşısına “canlı aşı” denir. Ama bu tür aşılar en iyi koruyuculuk sağlayan aşılardır, yapılmaları hayati öneme sahiptir.

Aşı yapılınca vücudun bağışıklık sistemi askerleri taaruza hazırlanır, silahlarını doldurur, siperlerini kazar. Böylece hazır hale gelir. Su çiçeği mikrobu vücut sınırlarının içinden girdiği anda hazır oldukları için saldırır ve hepsini yokeder, denize dökerler.

ÇOCUĞUM ŞİMDİ 2 YAŞINDA, SU ÇİÇEĞİ AŞISINI YAPTIRMADIM, ŞİMDİ YAPILIR MI?
Evet yapılır, kaçırılan fırsattır, aile hekiminize başvurun.

Su çiçeği geçiren birinin aşı olmasına gerek yoktur.

ÇOCUĞUM LÖSEMİ HASTASI SU ÇİÇEĞİ AŞISI YAPILMALIMI?
AİDS, Kanser, Kemoterapi alan, Radyoterapi alan, Ağır kortizol tedavisi alan, özel bağışıklık sistemi hastalığı olan, organ nakli yapılmış hastalarda su çiçeği aşısı kar-zarar hesabına gore yapılır, rutin yapılmaz. Çünkü su çiçeği aşısı içinde de canlı ama zayıflatılmış su çiçeği mikrobu vardır, risk olabilir.

Eğer su çiçeği geçirmek ölümcül sonuçlar doğuracaksa hastalığın uzmanının uygun gördüğü zamanda yapılabilir.

ÇOCUĞUM SU ÇİÇEĞİ GEÇİRDİ KARACİĞER ENZİMLERİ YÜKSELMİŞ DEDİLER KÖTÜ MÜDÜR?
Kötü değildir, su çiçeği virüsü bulaştıktan sonra karaciğere de uğrar bu arada geçici ve bir karaciğer yarası olur, karaciğer yarası olduğunu gösteren testlerde yükseklik görülür. Çok çok nadiren ciddi karaciğer zararı oluşturur, korkmayın.

SU ÇİÇEĞİ HASTALIĞININ TEDAVİSİNDE HANGİ İLAÇLAR KULLANILIYOR?
Önceden sağlıklı olan, ciddi hastalığa yol açmayan normal su çiçeğinde; Kantı önleyici şuruplar, kaşıntı önleyici krem ve losyonlar, ateş düşürücüler kullanılır.

ÇOCUĞUM SU ÇİÇEĞİ VE ATEŞİ YÜKSEK, ATEŞ DÜŞÜRÜCÜ VERDİM. DOKTOR “BANYO YAPTIRMAYIN” DEDİ, ATEŞ DÜŞÜRMEK İÇİNDEMİ YAPTIRMIYCAM?
Evet banyo yaptırmayın, ateşli dönemde de döküntülere fazla dokunmadan ılık su ile ıslatılmış bezler koyun. (unutmayın: Ateş düşürmede sirke-alkol-buz YASAK)

SU ÇİÇEĞİNDE ANTİBİYOTİK KULLANILIR MI?
Önceden sağlıklı çocukta döküntü mikrop kapmadıkça, ciddi hastalık gelişmedikçe yani çoğunlukla normal su çiçeğinde ASLA antibiyotik kullanılmaz.

SU ÇİÇEĞİ GEÇİREN ÇOCUĞUMA ATEŞİ ÇIKINCA BEBE ASPİRİNİ VERDİM, KARACİĞERİ İFLAS ETMİŞ. NEDEN BÖYLE OLDU ANLAMIYORUM?
Çeşitli nedenlerle su çiçeği ve aspirinin içindeki madde birleşince ölümcül olabilen karaciğer hastalığı gelişebilir.

Çocuklarınıza doktorun reçete ettiği özel Hastalıkları dışında Bebe aspirini de olsa Aspirin VERMEYİN

GEBEYİM, KOMŞUMUN ÇOCUĞU SU ÇİÇEĞİ OLMUŞ, BİLMİYORDUM, BANA BULAŞMIŞ MIDIR? BEBEĞİM TEHLİKEDEMİ?
Eğer su çiçeği geçirmemişseniz aşı olsanız dahi size bulaşma riski vardır. Özellikle gebeliğin ilk 3 ayında bulaşırsa bebeğinizde çok ciddi hastalıklar gelişebilir. Bu nedenle gebelerin, gebelik riski olanların hatta yeni evli çiftlerin (gebe kalma ihtimali yüksek her kadının) su çiçeği geçirmiş, aşı olmuş bile olsa su çiçeği geçiren bir çocuktan uzak durmalıdır. Unutmayın ki su çiçeği havadan bile bulaşır illaki dokunmanıza gerek yoktur.

Sevgili aileler çocuğunuz su çiçeği geçirdiyse sizde bu konuya hassasiyet göstermelisiniz, çocuğunuzu gebe ve gebe kalma ihtimali yüksek yakınlarınızın yanına yaklaştırmayın. Eğer temas oldu ve sonradan çocuğunuza su çiçeği tanısı konduysa bu yakınınızı bilgilendiriniz.

ÇOCUĞUM SU ÇİÇEĞİ GEÇİRDİ BEYNİNE YAYILDI DEDİLER, BELİNDEN SU ALDILAR, ŞİMDİ NE OLACAK?
Evet malesef su çiçeğinde bazen ciddi hastalıklar görülebilir. Bu hastalıkların görülme riski yaşla beraber artar, yenidoğanlarda görülebilir. Ama en çok çocuklarda görülür çünkü su çiçeğinin kendisi çocuklarda sık görülür.

Su çiçeği her organa yayılır. Beyin, akciğer, orta kulak hastalıkları görürürüz.

Aşının yaptırılması çocuğu bu ciddi hastalıkların gelişiminden korur. Bu nedenle aşı üretilmiştir, çocuklarınız aşılarını eksiksizce yaptırınız.

Beyne yayıldıysa korkmayın, evet su çiçeği beynede yayılabilir, dengesiz yürüme, dengesiz ve bozuk konuşma, uykuya meyil etme, kusma, bayılma-bayılır gibi olma şeklinde şiakyetler ortaya çıkabilir. Beyin zarı iltihabına benzer olduğu için tanı koymak amacıyla çok kolay ve çok az tehlikeli olan belden sıvı alma işlemi ile beyin sıvısının içerisinde mikrobu ve mikropla savaşan hücreleri ararız.

Su çiçeğinin beyni tutması çoğunlukla geçicidir. İlk görüntü ürkütücü olsada çoğunlukla sakatlık bırakmaz.

SU ÇİÇEĞİ İLE ZONA AYNI HASTALIK MIDIR?
Su çiçeği geçirmiş olan her 100 çocuktan 15’inde su çiçeği virüsü sinir sistemine yerleşip orada uyur. Yaklaşık 10-20 yıl sonra, içine girdiği sinirin yolu boyunca ZONA olarak ortaya çıkar. Zona su çiçeği virüsünün neden olduğu bir hastalıktır.

SU ÇİÇEĞİ AŞISI YAPILAN AMA SU ÇİÇEĞİ GEÇİRMEYEN BİR ÇOCUK YA DA ERİŞKİNDE ZONA OLUR MU?
Hayır olmaz çünkü aşıda su çiçeğinin zayıflatılmış bir hali vardır ve bu haliyle sinirlerin içine giremez. Giremediği içinde ileride zona geliştiremez.

BEBEĞİMİN BABAANNESİNDE ZONA ÇIKTI, BEBEĞİME BULAŞIR MI?
Zona demek su çiçeği demektir. Zonayıda su çiçeği mikrobu yapar. Zona yarasının içinde su çiçeği mikrobu olduğu için dokunma yoluyla bulaşabilir. Bu nedenle zonanın üzeri güzelce örtülürse, zonaya dokunan ellerle bebeğe dokunulmazsa genellikle bulaşma olmaz. Özellikle yenidoğan bebeğiniz varsa ona bulaşmamasına muhakak dikkat edin. Zonası olanlar mikrop akciğere gitmediği için zonası olan babaannesinden bebeğe öksürük – hapşırıkla su çiçeği bulaşmaz.

ÇOCUKLARDA DA ZONA ÇIKAR MI? TEDAVİSİ VAR MIDIR? KALICI İZ KALIR MI?
Evet, çıkar. Özellikle 2 yaş altındayken su çiçeği geçirdiyse çocukluk döneminde zona görülebilir. Çoğunlukla iz bırakmadan iyileşir. İz bırakmamaması için; tedaviyi doğru kullanmanız, yara bakımını doktorun önerdiği gibi yapıp enfeksiyon kapmamasına özen göstermeniz gerekir. Ancak malesef bazen iz kalabilir.

BÜYÜKLERDE SU ÇİÇEĞİ OLUR MU?
Anne karnındaki bebekten 90’lık dedeye kadar herkes su çiçeği olabilir. Gebeler, yenidoğan bebekler, ciddi hastalığı olanlar, erişkinler su çiçeğini daha ağır geçirir.

Yaş ilerledikçe su çiçeği daha ağır şekilde görülür.

***

SON SÖZ:
– Çocuğunuz su çiçeği
– Bir daha geçirmeyecek
– Yaralar mikrop kapmasın
– Kaşıntı-Ateş ilaçları kullanacaksınız, Antibiyotik kullanmayacaksınız
Balgamlı öksürük, nefes darlığı, hırıltı, gibi zatürre belirtileri varsa, bilincinde bozulma-dengesiz yürüme-dengesiz konuşma gibi bulgular varsa – yaralar büyük büyük iltihaplı hale dönüşmüşse doktora kontrole gidin ve kontrolde çocuğun yakın zamanda su çiçeği olduğunu söyleyin
– Yaralar kabuklanana kadar normal banyo yaptırmayın duş aldırın, okula göndermeyin, gebelerin ya da gebe kalma ihitmali olanların yanına yaklaştırmayın
– Öğretmenine ve Aile hekiminize bilgi verin
– Ateş düşürmek için aspirin kullanmayın

—–oOo—–

Dr. Attila Alp GÖZÜBÜYÜK

www.facebook.com/cocukdoktorubilgiler

Önerilen Çocuk Sağlığı Makaleleri