Kategori: Aileler İçin

bronşiolit

AİLELERİN BAŞININ BELASI

“HIRILTILI, HIŞILTILI, ÖKSÜREN” ÇOCUKLAR

BRONŞİT BAŞLANGICI

ASTIM BAŞLANGICI

İLE İLGİLİ SORULARINIZIN CEVAPLARI

NEDİR BU BRONŞİT-BRONŞİOLİT DEDİKLERİ HASTALIK?

BRONŞİOLİT İLE BRONŞİT AYNI HASTALIK MI?

BRONŞİOLİT İLE ASTIM AYNI HASTALIK MI?

  • Hayır !
  • Oksijen havadan burun ya da ağız yoluyla alınır önce büyük hava yollarından (yani BRONŞ lardan), sonra küçük hava yollarından (yani BRONŞ-İOL lerden) geçerek hava keselerine gelir.
  • Hava keselerinin etrafı damarlarla sarılıdır.
  • Hava kesesi ile komşusu damar arasında “kirliyi ver-temizi al” şeklinde alışveriş yapılır.
  • Akciğer karbondioksiti alıp hava yoluyla atar, oksijeni kana verir.
  • Bu oksijeni alan kan akciğerden kalbin sol tarafına döner, kalp kanı vücuda gönderir böylece diğer organlara oksijen taşınmış olur.
  • Akciğerler kalpten gelen kirli kanı temizleyen, kanın içindeki kirli havayı alıp yerine oksijen koyan bir organdır.
  • Yukarıda anlattığım gibi akciğerin BÜYÜK hava yolu hastalıklarında BRONŞİT, küçük hava yollu hastalıklarında BRONŞİOL-İT gelişir.
  • BRONŞİOL’lerde sonuçta BRONŞ’dur yani sizin çocuğunuzun “Akciğerinin küçük kava yolları hasta”
  • Sondaki “-it” eki tıpta “iltihap” anlamına gelir.
  • Sizin çocuğunuzun yaşadığı hastalığın adı BRONŞİOLİT‘dir.
  • BRONŞİT bazen BRONŞİOLİT den sonra görülebilsede bronşiolit demek bronşit başlangıcı demek değildir.
  • Bazı hekimler hastalığı anlatabilmek için halka tanıdık gelen “BRONŞİT BAŞLANGICI”, “ASTIM BAŞLANGICI” tabirini kullanırlar.
  • Bu isimlendirmeler BRONŞİOLİT demek değildir.
  • Kısaca: BRONŞİOLİT akciğerin küçük hava yollarının iltihaplı hastalığıdır.

BRONŞİOLİT BRONŞİT demek DE-ĞİL-DİR !!!

“OLİT” “OLİT” “OLİT” “OLİT” “BRONŞİOLİT”

Bu yazıda okuyacağınız “BRONŞİOLİT” hastalığı genellikle sizin çok sık duyduğunuz

“BRONŞİT BAŞLANGICI – BRONŞİT- ASTIM BAŞLANGICI”

diye isimlendirilen hastalıktır.

akciğer

ÇOCUĞUM NEZLE – GRİP – BRONŞİOLİT OLDU AŞAĞI (AKCİĞERE) İNER Mİ?
AŞAĞI (AKCİĞERE) İNMESİNİ NASIL ÖNLERİM ?

  • Her üst solunum yolu enfeksiyonu aşşağı inip bronşiolit ya da zatürre yapmaz
  • Hatta çok çok azı aşağı inip bronşiolit ya da zatürre yapar
  • Ama çocuk genetik olarak allerjik bir yapıdaysa bu çocukta basit nezle-gripten sonra bronşiolit olma durumu daha sıktır
  • Nezle – Gribin alta inmesini, ilerlemesini engelleyen bir ilaç YOKTUR
  • Nezle – Gribin alta inmesini, ilerlemesini engelleyen bir ilaç YOKTUR
  • Nezle – Gribin alta inmesini, ilerlemesini engelleyen bir ilaç YOKTUR   (pardon bilerek 3 kez yazdım)
  • Nezle – Gribin alta inmesini, ilerlemesini engelleyen bir ilaç YOKTUR   (bak ya birdaha yazdım… Acaba ne anlatmak istiyorum ? “nezle oldu burnu akıyor, daha fazla ilerlemesin diye gece 03:00’da menenjitli-zehirli ishalli-zatürreli çocukların olduğu acile geldik” bunu hatırladınız mı sevgili anneler ?! )

“Doktorum böyle olmaz yani yok mu aşağı inmesini engellemenin bir yolu. Sen erkeksin anne yüreği yok sende, anlamıyorsun, o her öksürdüğünde benim yüreğim hopluyor”

“Sizin sıkıntınızı istesem de anlayamam, gerçi bende babayım ama bir anne olamam tabi… Ama yerden göğe kadar haklısınız, sizde gecenin bir yarısı kocacığınızın koynundan kalkıp acile gelmek istemezsiniz lakin inanın bana böyle bir ilaç yok ama yöntemler var. Neler mi? Okuyunuz;

  • Bol sıvı verin,
  • Burnunu güzelce açın ve açıldığından emin olun, özellikle uyutmadan önce burnunu açın muhakkak,
  • Elinizden geldiğince beslemenmesine özen gösterin !
  • Ama unutmayın “Çocuk Hasta” elbette iştahı azalır.
  • Balgamlı kusabilir, yılmayın-korkmayın, normaldir, çocuklar balgamı kusarak ve cıvık kaka ile atarlar.
  • Katı besin almak istemiyorsa lezzetli, kıymalı, yağlı bir çorba yapın, süt içirin, su içirin. Kısacası “sıvı” besleyin.
  • C vitamini verin, taze sıkılmış meyve suyu iyidir,
  • İstirahat etmesini sağlayın, uyumasını sağlayın,
  • Ağrısını Calpol türü parasetamollü ağrı kesicilerle giderir, çok direnirse paranox fitili doktorun önerdiği dozda verirseniz uyur.
  • Dolven türü ağrı kesiciler kullanmayın. Hem çocuğun midesi boş olduğu için hemde dolven türü ilaçlar “nefesi daraltan” hastalıklarda şikayetleri arttırdığı için
  • Balık yemiyorsa, beslenmesi kötü ise, özellikle kış aylarında balık yağı vitamin şurupları verilebilir (seçim size ait)
  • Nezleli gripli kişilerden uzak durun onu da uzak tutun. SİZDE UZAK DURACAKSINIZ ! UNUTMAYIN !
  • Odası çok nemli ya da kuru olmasın. Kuru havada burnu dahada tıkanır. Öksürüğü dahada artar
  • Odasını nemlendirin. Herkesin evinde olan buhar makineleri (300 TL ye satılan ucuz mamüller) faydasızdır,
  • Bu buhar makineleri; Yerdeki kiri tozu içine çeker, su buharı halinde havaya verir.
  • Onun yerine iki kişilik plaj havlusunu ıslatın, erkenden kurumaması için kalorifer-soba-ufo-elektrikli ısıtıcı gibi ısıtıcılardan uzak bir yere asın. Bu yöntem odayı nemlendirmeye yeter.
  • Nemin yeterli olduğunu nasıl anlarsınız? Şöyle, camdaki buğu dışarıyı net göremeyecek ama az çok seçilecek kadar olsun yeter.
  • Köyünüze dönün (İSTANBUL allerjisi) havası kirli metropollerden kurtulduğunuza çok rahat edeceksiniz. Tabi imkan varsa

Zor mu ! Vallahi zor,

neden -cennet anaların ayakları altında- anlıyor insan

bronşiolit

NEDEN ÇOCUKLAR BU KADAR ÇOK BRONŞİOLİT OLUYOR ?

  • Çocukların hava yolları yetişkinlerden dardır, daha sümüklü ve tıkanmaya müsaittir.
  • Bebekler-Çocuklar bu hastalığa yatkındır.
  • Akciğerde ki küçük hava yolları (yani Bronşioller) virüslerin en sevdiği yerlerdendir.
  • Çocuklar daha sık “nezle” olur.
    • Bu nezle mikrobu (virüsü) akciğere iner,
    • Vücut, mikrop hareket edemesin, çoğalmasın, o bölgede hapsedilip öldürülsün diye sümük üretir,
    • Bağışıklık hücrelerini hava yollarına çağırır
    • Böylece küçük hava borularında bir savaş başlar.
    • Bu savaşta bazen kalenin duvarları (yani hava yolunun duvarları) yıkılır
    • Ve tüm bu “yıkıntı+sümük+ölü bağışıklık sistemi askeri+ölü mikrop” artığının oluşturduğu tıkaçla küçük hava yolları daralır.
    • Hırıltı-Nefes Darlığı-Öksürük olur.

BRONŞİOLİTE NE NEDEN OLUR ?

  • En sık NEZLE virüsü bu hastalığı yapar (Tıbbi adı: Respiratuvar Sinsityal Virüs)
  • Ve grip virüsü dahil diğer virüsler,
  • Daha nadir olarak bakteri denen (antibiyotikle tedavi edilen mikrop türü) mikroplarda bronşiolit yapar.

“Hocam bırak allahaşkına basit nezle virüsü mü böyle yapacak sizde varya bazen çok şeyyapıyorsunuz ha… Çocuğun ateşi var, öksürmekten ciğeri çıkmış bana nezle diyorsunuz”

“Beyefedi nezle virüsü dediğiniz virüs sizden küçük ama çocuktan büyük, siz onu döversiniz ama çocuk dövemez, sizin hava borunuz hortum kadar ama çocuğunki pipet kadar. Çocuklarda nezle durumunda ateş bazen 39 lara çıkar, çocukların bağışıklık sistemi sizden hızlı ve daha canlı olduğu için hemen ateşle mikrobu yakmak ister ve ateşi yükseltir. Sizinki mektupsa onunki e-mail üzerinden tepki verir. Evet nezledede ateş çıkabilir. Öksürüğün şiddeti hastalığın şiddetini birebir gösermez, küçük yaştaki çocuklar en ufak bir geniz akıntısında bile rahatsızlık hisseder, öksürür, bebekler daha hassastırlar unutmayınız.”

BEBEĞİMDE REFLÜ VARMIŞ ONDAN SIK SIK NEFESİ DARALIYORMUŞ,
BİRİ MİDE-YEMEK BORUSU HASTALIĞI DİĞERİ AKCİĞER HASTALIĞI
NE ALAKASI VAR, NASIL OLUYOR BU?

  • Ilk 6 ayda bebişlerin mide kapakçığı (mide ile yemek borusu arasındaki geçiş kapısı) gevşektir, midenin kapıları aralıktır, bu nedenle ilk 6 ayda NORMAL olarak bebeklerde REFLÜ denen “mide öz suyunun yemek borusuna kaçması” durumu görülebilir
  • Nefes darlığı olan, akciğeri tıkalı çocuklar hava yutar, mide-barsakları şişer, böylece karın şişliği olur, bu şişlik mideye baskı yapar, mide öz suyunu yukarıya iter,
    • Asitli bu sıvı önce yemek borusuna kaçar,
    • Yemek borusu nefes borusunun hemen arkasında yer alır
    • Mide öz suyu mide kapakçığından geçer,
    • Ağza kadar çıkar,
    • Oradan damla damla nefes borusuna akar
    • Mide öz suyu asitli olduğu içinde akciğerdeki hava borularını yakar,
    • Nefes boruları tıkanır, nefes darlığı olur.
  • Bu kaçış aralıklarla, ataklar halinde olur.
  • Siz bunu “benim bebeğim sık sık hırıldıyordu, hava veriyorlardı, eve makine aldık ama geçmedi meret” şeklinde ifade edersiniz.
  • Ancak hali hazırda sık sık olan her akciğer tıkanması-nefes darlığı-hırıltıda “acaba bu çocukta REFLÜ hastalığı var mı?” diye şüphe edilir, araştırılır-araştırılmalıdır.
  • Bebişiniz;
    • Kısa boyunlu,
    • Toroman bir bebekse,
    • Yemeklerden sonra sık sık geğiriyor,
    • Beslenme sonrası yüzünü buruşturuyor-kusuyor-taşırıyorsa
    • Daha da önemlisi BESLENME SONRASI HIRILTI-HIŞILTISI oluyorsa
    • Bebeğinizde muhtemelen “mide öz suyunun ağza gelmesi” = REFLÜ durumu var
  • Böyle bir durumda;
    • Doktorunuza başvurun, şikayetlerini ayrıntılı anlatın
    • Uyutmadan en erken 2 saat önce besleyinki uyuyana kadar yedikleri midesinden barsağına geçmiş olsun
    • Yemeklerden sonra çocuğu “hopidik-hopidik” atıp tutmayın-midesini ağzına getirmeyin,
    • Bebişi sallamayın,
    • Yatağının (yastığının DEĞİL) altına yükselti koyun (30-40 derece kadar=10-15 santimlik bir yükselti)
    • Mide bir şişe gibi devrilip öz suyu bebişin ağzına akıp akciğer hava yolunu yakmasın, nefes darlığı-öksürük nöbeti yapmasın.

BRONŞİOLİT DE NEDEN HIRILTI – HIŞILTI – NEFES ALMAKTA ZORLUK – HIZLI NEFES ALMA – ÖKSÜRÜK OLUYOR?

  • Akciğerde ki hava borusu tıkandığı için nefes alıp verirken daralan bu borudan geçen hava akımı “hışıltı” şeklinde bir ses çıkartır.
  • “ıslık” çalmak için dudaklarımızı büzmüyor muyuz?
  • Balonu şişirin, havasını boşaltırken ucunu daraltın bakın nasıl bir ses çıkıyor.
  • Dar olan yerden hava almak ve çıkarmak zor olduğu içinde yavrucak nefes alıp vermekte zorluk çekiyor.
  • Oksijeni yetiştirmek içinde hızlı nefes alıyor.
  • Vücut “Oksijen gönder akciğer” diye haber yolluyor,
  • Akciğer tıkalı, ne yapsın garibim az olan oksijeni yetiştirmek için koşturuyor, çocuk hızlı hızlı nefes alıyor
  • Hava borusu sümüklü-iltihaplı madde ile tıkalı,
  • Bu hava yolunu uyarır (gıdıklar),
  • Gıdıklanan beyin gülmez, “ÖKSÜR” der, “ÖKSÜR ve İLTİHABI AT” emri verir.
  • Bu nedenle bronşiolitli çocuklar bazen kesik kesik bazende nöbetler halinde öksürür.

“Neee !!! Nasıl yani ?! Beyin mi öksürtüyor böyle hönkür hönkür, çiğerleri çıktı yavrumun, 1 haftadır öksürüyor, hadi canım sende, siz bana bi öksürük şurubu yazın da gideyim”

“Hanımefendi gitmeyin, beni biraz dinleyin. Öksürük çocuğun bu hastalıkla savaşırken kullandığı önemli bir silahtır. Ancak öksürükten uyuyamıyor ya da yemek yiyemiyorsa öksürük şurubu verilir. Öksürük şurubu sandığınız kadar etkili de değildir. Ama doğrusu öksürüğü kesmek istemiyoruz”

“Amaannn doktor ya iyi iyi öksürsün çocuk sende tedavi etme, başka doktora gidiyorum ben”

“Tamam hanımefendi istediğiniz hekime gidin hakkınızdır ama sadece şu soruma cevap verin”

“Ne ne sorusu, sor bakiim”

“Fındık yerken nefes borunuza kaçtı, bende sizin öksürüğünüzü kestim ne olur?”

“hımmmm… ölürüm ayol noolacak”

“İşte çocuğun öksürüğünü aniden kesmek yanlış, dengelemek, azaltmak, izlemek gerek. Öksürmezse boğazındaki mikrop alta inebilir, öksürüğü kesersek hastalığın gidişini anlayamayız bizi yanıltır, çocuğu iyi tedavi edemeyiz. Bronşiolitin öksürüğü 2 hafta sürebilir, tedavisinde öksürük şurubu kullanılmaz, öksürük şurubu “şekerli su” değildir.”

“Bari bi balgam sökücü yazın, balgamını söksün yavrum.”

“Balgam sökücü içerse büyük balgamlar parçalanır, küçülür ve daha altta ki daha minik hava borularını tıkar, mazallah akciğerin o bölmü çürür, özel hastalıklar dışında bronşiolitte balgam söktürücü kullanılmaz. Siz 3 gün sonra bana kontrole gelin, eğer nefesi çok daralırsa, hızlı-zorlu nefes almaya başlarsa, morarır ya da genel durumu bozulursa ağızdan birşey vermeyin çünkü hızlı nefes alayım derken yediği içtiği akciğerine gider, durumu daha da kötüleşir, bu durumda çocuğu acil servise getirin.”

“Ama falanca doktor hanımla filanca doktor bey balgam söktürtücü de yazıyor, öksürük şurubu da”

“Tıp kendini yeniler”

BEBİŞİMİN NEZLE – GRİP – BRONŞİOLİT OLUNCA KARNI ŞİŞ OLUYOR, GAZI OLUYOR, NEDEN?

  • Ciğeri, burnu tıkalı olan bebekler ağızdan nefes almaya çalışırlar
  • Böylece nefesle içeri çekilen havanın bir kısmı akciğere değil mideye-barsağa gider,
  • Karın şişer, nefes darlığı-öksürük yetmiyormuş gibi birde gaz sancısı olur.

ÇOCUĞUMUN BRONŞİOLİT OLDUĞUNU NASIL ANLARIM?

  • Anlayamazsınız.
  • Sizin akciğerden geldiğini sandığınız “hırıltı” burundan, burundan sandığınız akciğerden geliyor olabilir.
  • Hırıltının çoğunlukla kaynğı burun tıkanıklığıdır, burun boşluğunda yankılanan ses içi hava dolu akciğerlerdede yankılanır, sizde sesi akciğerden geliyor sanırsınız.

“Hocam ben elimi sırtına koyuyorum hırıltı hissediyorum, böyle anlarım ben”

“Anlayamazsınız”

“Hocam ben kulağımı sırtına koyuyorum hırıltı duyuyorum, böyle anlarım ben”

“Anlayamazsınız”

“Hocam ben bebeğin sırtına bardak koyuyorum bardağın kıçına kulağımı dayıyorum, böyle anlarım ben”

“Valla hanımefendi 30 yıllık doktorlar bile bazen emin olamıyor, bence siz doktorculuk oynamayın çocuğu bir hekime götürün”

BRONŞİOLİT TEKRARLAR MI ?

  • EVET ! Çoğu defa tekrarlar.
  • Özellikle 3 yaşın altında tekrarlar.
  • Özellikle sonbahar -kış aylarında tekrarlar
  • 6 yaşın altında 2-3 defa tekrarlaması normaldir.
  • Çocukta altta yatan
    • Astım,
    • Reflü,
    • Verem,
    • Yabancı Cisim Kaçması,
    • Kistik Fibrozis,
    • Bronşektazi vb… gibi hastalıklar varsa daha sık tekrarlar
  • Eğer daha sık tekrar ediyorsa
  • Ya da 1 ay içerisinde 2 defa ve aralarda sürekli şikayeti varsa
  • Astım, Reflü, Verem, Yabancı Cisim Kaçması, Kistik Fibrozis, Bronşektazi vb… gibi hastalıklar yönünden araştırılır

ÇOCUĞUMU BRONŞİOLİTTEN KORUMANIN YOLU VAR MI?

  • Var,
  • Beslenmesine dikkat edin,
  • Bağışıklık sistemi güçlü olsun,
  • Enfeksiyonlu kişilerle temastan kaçının ve çocuğu temas ettirmekten kaçının.
  • Sizi nezle yapan onu Bronşiolit yapar unutmayın
  • Sizin sadece burnunuzu tıkayan virüs mikrobu, burnunuza dokunduğunuz elinizle sevdiğiniz, aynı odada hapşırdığınız çocuğunuzun ciğerini tıkar
  • Kısacası ellerinizi yıkayın, köprü vazifesi görmeyin.
  • Çocğunuza el yıkama – nezle olanlardan uzak durma alışkanlığı kazandırın.
  • İstanbul başlı başına allerjik bir şehirdir.
  • Ev içinde hiçbir odada sigara içmeyin, mümkünse hiç sigara içmeyin.

“Ayy o zaman ben çocuğu evden çıkartmıyım”

“Evden çıkartmazsanız, bilgisayarla oynasın. Şişmanlar şeker kalp hastalığı olur, psikolojisi bozulur içe kapanık depresif olur, bağışıklığı gelişmez en ufak mikropta ağır hasta olur. Zekası geri kalır. Çocuğu koruyun, çocuğa korunma yöntemlerini öğretin, çocuğu hapsetmeyin”

“Olurmu canım zatürre dedi doktor ZAATTÜÜRRREEE, siz ne rahatsınız canım, tabi sizin çocuğunuz değil ya…”

“Akciğerdeki bazı hastalıkların genel adı ZATÜRRE dir. Her zatürre ciddi bir hastalığa işaret etmez”

BRONŞİOLİTİN KESİN VE NET TEDAVİSİ VAR MI ?

  • YOK !

“YUH ! Nasıl yok ya… Milenyum çağındayız bulamadınız mı tedavisini”

“Nezle virüsünü öldüren ilaç yok. Altta yatan tıkanıklığı çözüp hava yolunu KESİN VE KALICI OLARAK açan ilaç yok. Yararı kesin olarak kanıtlanan tek ilaç oksijendir”

“E bi sürü şurup hava bilmemne veriyorsunuz”

“Onlar elimizde olan yegane silahlar, birazcık yararları var ama malesef tam tedavi edecek ilacı yok.”

“Hahaha… doktoooorrr ters köşe yaptım sana polizumavap diye bi koruyucu ilaç var internetten okudum, ayrıca gözümden kaçmadı sanma oksijen ilaçtır dedin”

“O ilacın piyasa adı Palivizumab, monoklonal antikor. Özellikli hastalarda kullanılan koruyucu bir ilaç.Sadece özel hastalıklarda yani çocuk nezle olursa ölme – sakat kalma – çok ağır hasta olma riski ile başbaşa ise veriyoruz. Ayrıca evet oksijen ilaçtır örneğin bir erken doğan bebeğe GEREKSİZ oksijen verilirse ölebilir, KOAH hastası bir yetişkine yüksek oksijen verilirse ölebilir. Bronşiolitte tek etkili tedavi oksijendir. Kısaca gerekli-gereksiz oksijen verilmez.”

“E benim çocuğumda ağır hasta olabilir neden benim çocuğumu koruması için bu ilacı vermiyorsunuz ki?”

“koruyucu ilacında yan etkisi var, kar-zarar hesabı yapmadan verilemez, zaten özel hastalıklar dışında devlet ödemiyor”

“neyse neyse, bari gitmeden bi hava verin çok öksürüyor”

“sırtını dinledim, solunumu hızlı değil, soluk zorluğu yok, hava ile ilaç almasına gerek yok. Ayrıca verdiğimiz hava değil, hava ile verilen VENTOLİN – ADRENALİN denilen ilaçlardır. İlaç oldukları içinde gereksiz kullanıldığında yan etki yaparlar. Kullanımındada gecici rahatlama sağlarlar. Her ilacın verilme şartları vardır, bunun dışında verilmez.”

“Geçen böle olduğunda doktor çocuğuma kortizollü iğne yaptırdı, kortizol zararlı değil mi çocuklarda”

“Hava ile verdiğimiz ilaçların etkileri kısa, kortizollü iğnenin etkisi ise daha uzun ve bir miktar daha güçlü, bu nedenle gerektiğinde yapıyoruz.”

“Hocam bari bi antibiyotik verin, iyileşmez bu biliyorum”

“Elbette anneler çocuklarını bilir ancak bu hastalık en sık nezle virüsü ile olur. Sizin bebeğinizin röntgeni, muayenesi, tetkikleri beni antibiyotik başlamaya itmedi, verirsem faydası değil zararı olur. 3 gün sonra kontrole gelin. Bu hastalıkta antibiyotik kullanılmaz.”

ÇOCUĞUMA;

VENTOLİN-PULMİCORT-ATROVENT-COMBİVENT-ALLERJİ ŞURUBU-ÇİĞNEME TABLETİ

GİBİ İLAÇLAR VERDİLER.

BU İLAÇLARI NEDEN VERDİLER ?

ÖMÜR BOYU MU KULLANACAĞIZ ?

BU İLAÇLAR ÇOCUĞUMA ZARAR VERİR Mİ ?

  • Çocuğunuzun akciğerindeki hava taşıyan borularını daraltan bir hastalığı var
  • Bu boruların daralmasının esas nedeni borulara biriken tıkaçlar
  • Bu tıkaçları çözüp atan HİÇ BİR İLAÇ YOK
  • Bronşiolit astıma çok benzediği için aklınıza sürekli ASTIM geliyor.
  • Ama altta yatan başka bir hastalıkda olabiliyor bu nedenle diğer hastalıklarda araştırılıyor

VENTOLİN:

  • Bronş genişletici bir madde içerir.
  • Maske ile verilen “sıvı”, nefesle çekilen “toz”, Yutulan “tablet-şurup” formları vardır.
  • Değişik markalarda ilaçların içinde de ventolinin içindeki maddeden vardır (Örneğin Bricanil).
  • Ventolin-Bricanil öksürük ilacı DEĞİLDİR.
  • Kısa ve uzun etkili toz-sıvı şeklinde nefesle alınan formların kısa etkili olanları günler boyu koruma sağlamaz. Uzun etkili olanları toz ya da sıvı formdaki nefesle alınan kortizollü ilaçlarla birlikte kullanılır.
  • Bronşiolitte neden “tıkaç” olduğu için bazı hastalarda geçici düzelme sağlasa da bazı hastalarda işe yaramaz.
  • REFLÜ hastalığı olduğu kanıtlanmadan da verilebilir çünkü burada amaç çocuğun rahat nefes almasını sağlamaktır ancak akabinde reflü hastalığı araştırılmalıdır.
  • Kalbin hızlı atmasına neden olabilir. Bu cok nadir olarak kalpte ritim problemine neden olabilir.
  • Evde aileler tarafından rahatlıkla uygulanabilir. İhtiyaç halinde günde 10 defadan daha fazla verilebilir ancak bu tedavi genellikle hastanede yatan hastalara uygulanır.
  • Tablet-Şurup formları nefesle çekilen formları kadar etkili değildir.
  • Kısa etkili nefesle alınan formları fiziksel aktiviteye bağlı nefes darlığından 1-5 saat korur
  • Nefesle alınan formları çok fazla göze kaçtığında gözde geçicici rahatsızlıklar yaratabilir, göze kaçmamasına özen göstermek yeterlidir. Geçici titreme, baş ağrısı, çarpıntı, heyecan-hareketlilik-yerinde duramama-uykusuzluk yapabilir

PULMİCORT – PREDNOL:

  • Bu ilaç kortizollü bir ilaçtır.
  • Astımdan korumak, hava yolu aşırı duyarlılığını azaltmak, astım atak sıklığını azaltmak için kullanılan EN ETKİLİ ilaç grubudur.
  • Astım ya da bronşiolitin acil tedavisinde kullanmanın çocuğa faydası yoktur.
  • Hava yollarındaki iltihabı azaltmak için kullanılır.
  • Maske ile verilen “sıvı”, nefesle çekilen “toz”, Yutulan “tablet-şurup” , iğneyle kasa-damara verilen formları vardır.
  • Toz ya da sıvı formdaki nefesle alınan kortizollü ilaçlar lokal, yani bölgesel etkilidir.
  • Toz formu, ilacı tam içine çekebilsin diye özellikle küçük çocuklarda AEOROCHAMBER denilen boru gibi bir aletle verilir.
  • Bronşiolit de atak tedavisinde PULMİCORT’UN pek yeri yoktur lakin hali hazırda tedavi olanaklarımız kısıtlı olduğu için bazı hekimler tarafından kullanılmaktadır.
  • Göze kaçması istenmez lakin “asla kaçmasın göze kaçacağına vermeyin daha iyi” gibi bir durumda söz konusu değildir.
  • Elinizden geldiğince göze kaçmamasına özen gösterin lakin acil serviste 1000 hasta arasında zor nefes aldığı için huzursuzlanan bebişinize nefes açmak için verdiğinizi unutmayın.
  • İğne şeklinde ki kortizollü ilaçlar (örn: PREDNOL) ise değişik isimlerle bulunabilir ve tüm vucuda etkilidir, uzun süre kullanılmaz.
  • Bu ilaçlar kortizol içerir. Kortizol bir çok aileyi korkutur. Toz ya da sıvı formdaki nefesle alınan kortizollü ilaçlar büyüme geriliği yapmaz. Aksine bu ilaçlar kullanılmaz ve astım kontrol edilemezse büyüme geriliği olur. Toz ya da sıvı formdaki nefesle alınan kortizollü ilaçlar kemik erimesi yapmaz, kemikleri güçsüzleştirip kırılma riskini arttırmaz, çok yüksek dozda olmadıkça böbrek üstü bezi hormonlarını bozmaz, obeziteye neden olmaz, katarakt yapmaz, hiperaktivite-saldırganlık-uykusuzluk-konsantrasyon bozukluğu yapmaz, diş çürüğüne neden olmaz.
  • Toz ya da sıvı formdaki nefesle alınan kortizollü ilaçlar; eğer beraberinde antibiyotik kullanımı varsa ve ilaç ara aparat olmadan alınıyorsa nadiren ağız içi mantarına sebep olabilir. Çocuğun her doz sonrası ağzını su ile çalkalaması bu yan etkiyi önler

ATROVENT:

  • Yine nefes açmak için kullanılan bir ilaçtır.
  • Genellikle hastalığın alevlenme dönemlerinde kullanılır.
  • Ventolin-Pulmicort’dan farklıdır. Etkisi bronşu açmaktır.
  • COMBİVENT: Ventolin + Atrovent’dir bu nedenle adı: COMBİ = KOMBİ = KOMBİNE’den gelir

ALLERJİ İLAÇLARI-ÇİĞNEME TABLETLERİ:

  • Bronşiolit astımın başlangıcı değildir.
  • Evet sık bronşiolit atağı geçirmezse ASTIM’a dönüşme olasılığı daha da azalır, bu doğrudur ama unutmayın ki bronşiolitin nedeni ASTIM değildir.
  • Astım hastalığı akciğer hava yollarının aşırı duyarlılık hastalığıdır.
  • Bu aşırı duyarlılığa neden olan maddeler vücudun kendi içinden salgılanır.
  • Normalde her insanda vardır ancak genlerinde “astım” yazan çocuklarda daha çok ve daha aktiflerdir.
  • Astım olmayan bir insanda yoğun bir çamaşır suyu kokusuna maruz kalsa nefesi daralır.
  • Burada vücut “bu saftrik burnunu çamaşır suyuna soktu hava yolunu daraltıyımda kimyasallar akciğere gitmesin” der.
  • Yatkınlığı olan çocuklarda da bunu “toz-yiyecek-boyalı bakkal gıdaları-soğuk-koşma-ağlama-çok gülme vb…” gibi durumlarda der.
  • Yani daha DUYARLIDIR.
  • İşte allerji ilaçları bu duyarlılık yaratan maddelere “sakin ol şampıyon, yavaş… bu kadar heyecanlanmana gerek yok” diyerek onların miktar-yoğunluk-salınımını azaltmaya çalışırlar.
  • ATARAX ismiyle piyasada bulunan 1. kuşak allerji ilaçları uyku-yorgunluk-sersemlik yapar (yetişkinlerde uyku ilacı olarakta kullanılır) bu nedenle “gece yatmadan önce verin” deriz. Bu yan etkiler geçicidir. Bu ilaç bazen erişkinlerde uyku ilacı olarak verilebilir, allerjik çocuklarda on yıllardır kullanılan güvenli bir ilaçtır.
  • Çiğneme tabletleri (tıptaki adıyla lökotrian antagonistleri)  astımdan korumak, hava yolu aşırı duyarlılığını azaltmak, astım atak sıklığını azaltmak için kullanılır. Korumada toz ya da sıvı formdaki nefesle alınan kortizollü ilaçlar kadar etkili değildirler.  Astım ya da bronşiolitin acil tedavisinde kullanmanın çocuğa faydası yoktur. Ağır astım durumunda toz ya da sıvı formdaki nefesle alınan kortizollü ilaçların yanına eklenebilir.
  • Basit üst solunum yolu enfeksiyonlarıyla tetiklenen astım ataklarını azaltırlar
  • Çok nadiren duygulanım değişiklikleri yapabilir. Bunun dışında ciddi yan etki bildirilmemiştir.

ÇOCUĞUMA “ALLERJİK ASTIM BAŞLANGICI” DEDİLER, ÇOK KORKUYORUM !

  • Korkmayın
  • Bronşiolit 6 yaş altında her çocukta 2 -3 defa görülmesi normal olan bir hastalıktır
  • En sık 1 yaş altında ve sonbahar – kış aylarında görülür
  • Kalabalık yaşam koşullarında, sigara dumanı maruziyetinde ve elbette ANNE SÜTÜ almayan çocuklarda daha sık görülür (bakın yine ANNE SÜTÜ dedim)
  • Bazı çocukların genlerinde “Astım” yazıyorsa bu 6 yaş altında nefes darlığı, hışıltı, öksürük şeklinde kendini gösterebilir ve atak atak bronşiolit tedavisi alabilirler.
  • Sık atak geçiren bu çocuklar hırıltı – hışıltı – sürekli öksürük yapan diğer hastalıklar açısından araştırılırlar.
  • Örneğin; Mide öz suyunun akciğere kaçmasına neden olabilen REFLÜ, VEREM, YABANCI CİSİM KAÇMASI, KİSTİK FİBROZİS, BRONŞEKTAZİ vb… gibi… hastalıklar açısından araştırılırlar – araştırılmalıdırlar. Sürekli “allerji çiğneme tableti – allerji damlası – eve alınan hava makinesi ile geçiştirilmez – geçiştirilmemelidir”
  • 6 yaşın altında sık atak geçirsede bir çocuğa astım denmez. Duyarlı bir hava yolu var denir. Çünkü astım gelişmesi için önce allerjiye neden olan hücrelerin gelişmesi gerekir, 6 yaşın altında da bu hücreler henüz gelişmemiştir. Yani çocuğunuz istesede 6 ayaşın altında ASTIM olamaz
  • Bronşiolit astımın başlangıcı değildir.
  • Evet sık bronşiolit atağı geçirmezse ASTIM’a dönüşme olasılığı daha da azalır bu doğrudur ama unutmayın ki bronşiolitin nedeni ASTIM değildir.
  • Astım hastalığı akciğer hava yollarının aşırı duyarlılık hastalığıdır.
  • Bu aşırı duyarlılığa neden olan maddeler vücudun kendi içinden salgılanır. Kısaca “vücudun kendine attığı kazıktır”
  • Normalde her insanda bu maddeler vardır ancak genlerinde “astım” yazan çocuklarda daha çok ve daha aktiflerdir.
  • Astım olmayan bir insanda yoğun bir çamaşır suyu kokusuna maruz kalsa nefesi daralır. Burada vücut “saftrik burnunu çamaşır suyuna soktu hava yolunu daraltıyımda kimyasallar akciğere gitmesin” der ve kendini korumaya çalışır.
  • Yatkınlığı olan çocuklarda da bunu “sigara dumanı-toz-yiyecek-boyalı bakkal gıdaları-soğuk-koşma-ağlama-çok gülme vb…” gibi durumlarda der. Yani daha DUYARLIDIR.
  • Sigara Dumanınına maruziyet ASTIM yapar. “ayol gene sosyal meşaz veriyon doktor bırak allah aşkına” “valla annesi sen bilirsin, bu net” Balkonda için, sigara sinmiş göğsünüze süt kokulu bebeğinizi yatırmayın
  • Çocuğun bebekliğinde yanak ve eklem yerlerinde döküntü olması, yemek ve ilaçlara allerji geliştirmesi, tozdan-çamaşır suyundan-soğuktan vb… etkilenerek nefesinin daralması, saman nezlesi olması, ailede astım-saman nezlesi-allerjik cilt hastalığı-yemek/ilaç allerjisi-migren olması çocuğun ileride allerjik astım olacağının göstergeleridir. Ama KESİN GÖSTERGELERİ DEĞİLDİR !
  • Bu durumlarda çocuk hekimi ya da çocuk solunum-allerji uzmanına başvurulmalıdır.
  • Onlar 2 yaşın üzerinde size allerji testi ile başlayan ve altta yatan hastalığı bulmaya yarayan testler yapabilirler.
  • Reflü düşünerek yan etkisi az reflü ilacı başlayıp nefes darlığı-hırıltı-hışıltı-öksürüğün azalıp azalmadığını izleyebilirler.
  • Reflü testleri yapabilirler.
  • Konumuz astım olmadığı için astım hastalığına daha fazla girmek istemiyorum.
  • ASTIM kronik bir hastalıktır. 5 yaşından sonra “immünterapi” denilen bir yöntemle duyarlılık azaltılmaya çalışılır ancak henüz kesin tedavisi yoktur. Sürekli ilaç kullanımı gerekebilir. Ama her gün değil genellikle ataklar halinde kullanılır. Çocuğu hastalıktan-tozdan-sigara dumanından-aşırı nemya da kuru havadan-çokça boyalı bakkal gıdasından korursanız nefes darlığı atakları daha az olur
  • TOZ: Halı,perde,battaniye,yerdeki toz, tüylü oyuncakla toz tutar. “Mayt” denen nefes darlığı yapıcı küçük hayvanın yaşama alanı bu tozun bulunabileceği alanlardır, bu eşyaları -en azından çocuğun uyuduğu- odadan çıkarın, çocuk sabaha kadar bunları solumasın, çarşaflarını 60 derecede yıkayın, odasını her gün havalandırın, bahar aylarında evi polene boğmayın, yerleri her gün viledalayın, ağır çamaşır suyuna boğmayın.
  • Zaten tüm çocuklar astım anasınısatayım, hepsinin cebinde ya allerji damlası var ya da ventolin. Astım bu kadar sık görülen bir hastalık değil. Hekim hastalığı size açıklayabilmek için “astım başlangıcı” tabirini kullanıyor. İstanbulun kendisi zaten allerjik. Köyünüze dönün bakalım, astım olsa bile atakları azalacak. “tamam tamam biliyorum mecburiyetler… mecburiyetler…”
Astımdan kanser gibi korkmayın.
Astımla yaşam dikkat edilirse zor değildir.
Astımı olan milli sporcular var.

Öksürük bazen çocukluk yaş grubunun nişanesidir, öksürük bazen “anne ben buradayım” demek, bazen “odam çok tozlu” demek, bazen “beni eve kapattın şişmanladım” demek, bazen “sabret büyüyünce geçecek” demektir.

***

“sağol doktor bey, böle soru sordum çok hakkını helal et , biz köyülüyüz, cahiliz biraz sert konuşuyoruz, ama valla bak hem dediklerini yapacam konu komşuyu dinlemiyecem hemde kontrole getirecem”

“Ne demek annesi, tabi ki soracaksın hakkın, sende sağol, geçmiş olsun”

***

Platin saçlı hanımlar pahalı mamalarını alıp jiplerine atlasın özel hastanelere koşsun

Gözü dağda, çay kıran, tepheşir kokulu, vardiyalı, nöbetçi TÜM EMEKÇİ analara

selam olsun

Dr.Attila

***

NOT: Hasta yakını – Doktor replikleri gerçek hayattan alıntıdır.

www.doktorattila.com
www.facebook.com/cocukdoktorubilgiler

Önerilen Çocuk Sağlığı Makaleleri