Kategori: Aileler İçin

İŞTAHSIZ ÇOCUK

YEME PROBLEMLERİ

SORUNLAR-ÇÖZÜMLER

SORULAR-CEVAPLAR

İştah ve yemek reddi sorunu çocukların hastalıkları ve gelişimi ile ilgilenen bir çok bilim dalının ortak sorunudur.

Bilimde “huyudur, karakteridir, aile hatasıdır vb…” gibi nedenler bahane edilmez.

Temel sorunları bulmak ve çözüm üretmek için araştırmalar yapılır. Araştırmalar karşılaştırmalı ve dünyanın bir çok ülkesinde – kültüründe milyonlarca çocuk üzerinde yapılır. Bu konuda sayısız bilimsel araştırma, deney, inceleme vardır.

Aşağıda sizlerle paylaştığım bilgiler ve sunulan öneriler bu araştırmalardan hazırlanmıştır.

Sizin çocuğunuz FARKLI DEĞİL !

—oOo—

İŞTAH NEDİR?

  • Aç bebeğin-çocuğun önüne konulan besinleri yemek istemesidir

İŞTAHSIZLIK NEDİR?

  • Bebeğin gerekli besinleri almadığı için büyüme ve gelişmesinin geri kalmasıdır
  • İştahsızlık; Ailenin istediğini yine ailenin istediği kadar yemesi DEĞİLDİR !
  • İştah bir denge işidir; Azı: Büyüme geriliği, Çoğu: Şişmanlıktır
  • Obezitede, zayıflıkta benzer oranda ZARARLIDIR
  • İster inanın ister inanmayın bazı araştırmalar göstermiştir ki iştahsız bebeklerin bir kısmı ŞİŞMANDIR çünkü zorla fazla yağlı ve şekerli yemeklerle beslenirler

AŞAĞIDAKİ BİLGİLERİ DEĞERLENDİRİN, YORUMLAYIN, UNUTMAYIN !

BU BİLGİLER TÜM BESLENME PROBLEMLERİ İÇİN ORTAKTIR.

KURAL OLARAK UYMANIZ GEREKLİDİR.

  • İştah beyinle yönetilen bir durumdur, çocuklar büyüdükçe beyinleri gelişir. Bu nedenle; Yemek yeme; Yürümeme, konuşma, çarpanlara ayırma gibi ÖĞRENİLEN-GELİŞEN bir durumdur. Acele etmeyin !
  • Yemek yeme; Ruh haliyle ve gelişmeyle DEĞİŞEN bir durumdur, her çocuğun genetiği, çevresi, ailesi yani iştahı farklıdır. Bu nedenle çocuklarınızı diğer çocuklarla kıyaslamayınız. Doğru veriler elde edemezsiniz.
  • Çocuklarda beslenmenin bağımsızlığın bir ifadesi olduğu gerçeğini es geçmeyin ve çocukların bağımsızlıklarını kazandıkları anda bunu göstermeye çalışacaklarınızı unutmayınız
  • Çocuklar erişkinlerin küçültülmüşü değildir
  • Annesi; Çocuğun yemeği reddediyor; senin sevgini değil, üzülme !
  • Beslemeyi iş olarak gören anneler bebeklerini beslemekte her zaman daha fazla zorlanır
  • Şişman çocuk sağlıklı çocuk değildir, yemek yemesinin doğru ya da yanlış oluşunu sadece kilosu ile değerlendirmeyin.
  • Fazla süt içmenin iştahı azalttığını unutmayın. Süt süper bir besin değildir. Diğer besinlerden farklı değildir. Süt bir çok bebek için allerjik bir besindir. Halk arasında inek sütüne geleneklerden gelen alışkanlıklarla verilen büyük değer malesef yanlıştır. Süt ve süt ürünlerine özel rahatsızlık hisseden, kusan ve reddeden bebek ya da çocuğunuz varsa “süt allerjisi” açısından hekiminize başvurunuz
  • Bebeği ile konuşmayan, oynamayan kısaca bebeği ile iletişim kurmayan anneler bebeklerinden-çocuklarından gönderilen işaretleri göremezler, iştahsızlık problemini çözemezler
  • Beslenme düzeni aile içerisinde ortak karar ile sağlanır. Aile büyükleri dahil hiç kimse bu kuralların dışında hareket etmemelidir. Farklı davranışlar, düzeni bozan ödüllendirmeler, disiplini yıkan kararsızlıklar çocuğa zarar verir
  • Baba her türlü beslenme sorununda anneye destek olmalıdır. Çocuklar ailenin reisi rolünü üstlenen babalardan sanılandan çok etkilenirler, onları taklit eder ve özenirler
  • Çocuklar tehdit ederek, korkutarak, zorlayarak, ödüllendirerek beslemek çocuk beslenmesinde yapılan çok önemli bir yanlıştır. Bu şekilde oluşan yeme problemlerinin çözümüde çok zordur. Kısacası; “Çizgi film izlemeden yemek yemiyecem” diyen çocuğunuzu “yemek yesinde ne izlerse izlesin” düşüncesine alıştırırsanız ve disiplin sağlarken “aç kalırsa zarar görür” korkusuyla hareket ederseniz sizden önce çocuğunuz kaybeder ve zarar görür.
  • Yeme sorununu çözmeye çalışan aileler; Gergin, öfkeli ya da aşırı rahat olmamalıdır. DENGELİ olmalıdırlar.
  • Düzensiz yaşantısı olan ailelerin çocukları beslenme alışkanlığı kazanamazlar. Sofra her gün aynı saatte kurulmalı, aile sofraya beraber oturabilmelidir. Unutmayın, henüz küçük yaşlarda çözdüğünüz problemler ergenlikte çocukları ile anne ve babaların daha rahat iletişim kurmasını sağlar. Yani ileriki yaşlarda “kendi rahatınızıda” düşünün !
  • Yemek reddi erken dönemde tespit edilirse düzeltilmesi kolaydır, gün geçtikçe çıkmaz yola girilir. Bu nedenle çocuklarınızı iyi gözlemlemeli ve soğuk kanlı olmalısınız
  • Tatlıları hazırlarken korkutucu hayvan figürleri oluşturmayınız. Çocuğun hatıralarında kötü yeri olan figürler oluşturmayınız.
  • Zamanında anne sütü almayan, annenin sütünden geçerek annenin yediği yemeklerin lezzeti ile tanışmayan bebekler ileriki yaşlarda beslenme sorunu-yeme reddi yaşarlar. İlk 6 ay sadece anne sütü, 6 ayda ek besine geçiş, 2 yaşında anne; sütü ek besin alınımı azcık bile engellerse anne sütünün kesilmesi elzemdir
  • İlk 6 ay su dahil hiç bir ek gıda vermeden anne sütü veriniz, 6 ayda önce mikserle çırpılmış puding kıvamında besinlere geçiniz, sonra ay ay besinin kıvamını önce çatalla ezilmiş pürtüklü, sütlaç kıvamında daha sonra bıçakla doğranmış nohut kıvamında hazırlayarak veriniz. Ve nihayetinde 1 yaşından sonra bebeklere kendi kendine yeme alışkanlığı kazandırınız. Yemek yemiyor diye kendiniz yedirmeye devam etmemelisiniz, gerekirse aç kalması düşüncesine kendinizi alıştırmalısınız
  • Beslenme sırasında ağzı sürekli silinen, etrafı-üstü başı kirlenmesin diye titizlenilen annelerin bebekler de beslenme problemi daha sıktır
  • Yaşına uygun gıdalarla beslenmeyen, erken aylarda katı gıda alan bebeklerde beslenme problemi daha sık görülür
  • Çocuğunuza yemekleri seçenek halinde sunun, yemeğini kendisinin seçmesine izin verin, bir öğünü yemediyse diğer öğünde yemeği değiştirin, böylece hem onun bağımsızlık hırsını engeller hemde sağlıklı beslemiş olursunuz
  • Arkadaşları ile yemek yemesi iştahı olumlu etkiler ancak buna alışmamalıdır
  • Sofra adabı ve programı bulunmayan ailelerin çocuklarında beslenme problemi daha sıktır
  • Bir yemek ve içindekiler; Lezzeti, şekili, sunumu, rengi, kokusu aynen iyi bir hatıra  gibi beyinde, hafızada yer eder ve ilerleyen yaşlarda da hatırlanır. Bu nedenle yemekleri lezzetsiz, karışık bir tabakta, dağınık bir sofrada, sırf faydalı diye zıt tadlarla, zorla ya da kandırılarak bulamaç gibi çocuğa yedirmeye çalışırsanız çocukta bu besinlere ve hatta benzer koku ve şekilde ki diğer yemeklere karşı iğrenme, korkma hissi yaratırsınız. Aynen bir köpek tarafından ısırılan çocuğun ilerki yaşlarda köpekten korktuğu gibi…
  • Çocuğa yaşına uygun olmayan çatal, kaşık, tabak ile yemek verilmemelidir
  • Oyun oynayan, koşturan, yorulan bebek ya da çocuklarda kan şekeri düşerek iştah tetikleneceğini unutmayınız
  • İştahsızlık, yemek reddi önemli bir hastalığın ilk bulgusu, Otizmin de bir göstergesi olabillir

SORULARINIZ VE CEVAPLARI

İŞTAHSIZLIK, YEMEK REDDİ EN SIK HANGİ YAŞLARDA GÖRÜLÜR?

  • İştahsızlığın en fazla görüldüğü yaş grubu 3 ay – 3 yaş arasıdır.
  • Çocuğunuz bu yaş grubundaysa bu yazıyı daha dikkatli okuyunuz.
  • İştahsızlık ve yeme sorununu bu dönemde çözemezseniz ya da yanlış yöntemler uygularsanız sorunlar peşinizi ergenliğe kadar bırakmaz

İŞTAHSIZLIĞIN EN SIK SEBEBİ NEDİR?

  • İştahsızlığın en sık sebebi hastalıklar değildir
  • 100 çocuktan sadece 5’inde hastalık nedeni ile iştahsızlık, yemeyi reddetme durumu vardır.
  • 100 çocuktan 95’inde iştahsızlığın nedeni BESLENME-BESLEME hatalarıdır

İŞTAHSIZLIK HUY MUDUR, GERÇEKTEN TIBBİ BİR DURUM MUDUR?

  • Tıbbi bir durumdur ama HER ZAMAN HASTALIK DEĞİLDİR
  • Tamamen sağlıklı olan 10 çocuktan 5’inde iştahsızlık vardır
  • Bu kadar sık görüldüğüne göre İŞTAHSIZLIĞI NORMAL GELİŞİMİN BİR PARÇASI OLABİLİR Mİ SİZCE? Evet iştahsızlık normal gelişimin bir parçasıdır. 
  • Bu nedenle; normal olan bu durumda gereksiz endişe ederek basit hatalarla yeme düzenini bozabilirsiniz. 
  • Aileler bu durumu çözemezlese kesinlikle tıbbi destek almalıdırlar
  • Başka bir annenin çocuğuna uyguladığı yöntemleri kendi çocuğuna uygulamak yanlıştır. Sağlık çalışanı o çocuğu değerlendirir ve o çocuğa özel yöntem ve besinler önerir. Yazının ilerleyen bölümlerinde özellikli çocukların beslenme problemlerinin çözümüne ilişkin yöntemlerin FARKLI olduğunu göreceksiniz
  • Anneler özellikle çocuk hekiminin önerilerini önemsemeli, güvenmeli ve uygulamalıdırlar

BEBEBEĞİMDEKİ YEME SORUNU BİR HASTALIĞIN GÖSTERGESİ Mİ YOKSA GELİŞİMİN BİR PARÇASI MI? BUNU ANLAYABİLİR MİYİM?

  • Hayır, siz anlayamazsınız
  • Örneğin; Kusma, öğürme, huzursuzluk, ağlama, uyumama, kilo almama, yutma güçlüğü olması bir hastalığı olduğunu göstermez
  • Aksine sadece besini ağzında bekletmesi ve aşlaması yemek borusunun özel bir hastalığının temel bulgusu olabilir
  • Hastalığı olmayan iştahsız bebek ve çocukta da bu bulgular görülebilir
  • Bu nedenle, tıbbi destek almalısınız, endişelenmeyiniz ve önerilere uymalısınız

HANGİ BEBEKLERDE İŞTAHSIZLIK – YEMEK REDDİ DAHA SIK GÖRÜLÜR?

  1. Erken doğan
  2. Anne sütü almayan
  3. Anne ve babası çalışan
  4. Anne ve babası deneyimsiz olan
  5. Ailenin ilk çocuğu olan
  6. Düzensiz aile yapısı olan
  7. Psikolojik sorunlu annesi olan bebeklerde iştahsızlık ve yeme reddi daha sık görülür

Ailenizde bu riskler varsa testi kırılmadan önleminizi alın

NEDEN BEBEKLER YENİ BİR YEMEĞİ REDDEDER?

  • Bu durum neofobi olarak adlandırılır ve genlerde yazılıdır
  • Ne demek genlerde yazılı? Şöyle ki; İnsanoğlu ilkel zamanlarda, daha dünyanın başlangıcında her durum gibi yemeğe de yararlı mı? zararlı mı? yani tehlikeli mi? değil mi? ikileminde bakardı. Zehirlenmek istemeyiz öyle değil mi… Kendine zarar verecek yemeklere karşı kendini korurlardı. Milyarlarca yıl süren bu çaba sonunda genlere yerleşti…
  • Gelişimlerinin başlangıcındaki bebekleride bu ilkel insanlar gibidir. Kendini koruma içgüdüsüyle yeni yemeği ÖNCE DENERLER
  • Bu nedenle bebeğin yeni bir yemeğe en az 15 defa denedikten sonra alışacağını unutmayın, sabırlı olun

DOKTOR BEY, BİZLERİN “BENİM ÇOCUĞUM YEMİYOR” DEDİĞİMİZDE BUNUN DOĞRU OLUP OLMADIĞINA YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA VAR MI? ENDİŞHEMİZ YERSİZ Mİ?

  • Evet var
  • Aileleri tarafından “yeme problemi” olduğu belirtilen bebekler 2 yaşına kadar izlenmiş, bu çocukların sadece yüzde 1’inde büyüme gelişme geriliği saptanmış
  • Rahatlayın ve önerilerimize kulak verin

BEBEKLER VE ÇOCUKLAR NE TÜR YİYECEKLERİ DAHA ÇOK REDDEDER?

  • Araştırmalar göstermiştir ki; 10 çocuktan 5’i jöle kıvamındaki besinleri reddeder
  • Bebekler ve çocuklar;
    • Bulamaç halindeki yemekleri
    • Zıt tatların art arda verilen öğünleri
    • Dağınık bir sofradaki yemekleri
    • Ekşi, acı ve tatsız yemekleri,

                                                                         daha çok reddeder

BEBEĞİMİN-ÇOCUĞUMUN İŞTAHINI AÇMAK VE YEMEĞİ REDDETMESİNİ ENGELLEMEK İÇİN İÇİN NASIL BİR SOFRA ADABIM OLMALIDIR?

  • Sofranız dağınık olmamalı
  • Sofranız kalabalık olmamalı
  • Sofrada oyuncak olmamalı
  • Sofrada abur cubur, tatlı, pasta olmamalı
  • Sofrayı her gün aynı saatte kurun belli sürede sofrayı toplayın
  • Yemekler gün boyu sofrada kalmasın
  • Sofraya yemek yesin yemesin tüm aile bireyleri birlikte otursun
  • Abartmadan, arkadaşlarıyla aynı sofrada yemek yeme ihtimallerini oluşturun
  • Sürekli ağzını silmeyin, etrafa dağılan yiyecekleri o anda temizlemeyin
  • Sofrada TV açık olmasın, çizgi film ile yemeye alıştırmayın. Elbette bazen yemek yerken çizgi film seyredebilir lakin “çizgi filmi açarsan yerim” şartı oluşmamalıdır
  • Sofrada oyunla yemek yedirmek alışkanlık olmamalıdır
  • Sofrada gerginlik olmamalıdır
  • Sofrada sohbet edin ve her yaşta çocuğunuzu da bu sohbete dahil edin onunla iletişim kurun

BEBEĞİMİN-ÇOCUĞUMUN İŞTAHINI AÇMAK VE YEMEĞİ REDDETMESİNİ ENGELLEMEK İÇİN NASIL BİR TABAK HAZIRLAMALIYIM, NASIL ÇATAL – KAŞIK SEÇMELİYİM ?

  • Tabağını tıka basa doldurmayın, porsiyonları küçük olsun
  • Yaşına uygun boyutta olun ve çocuklara uygun tabak seçin
  • Sıcak yemekleri plastik tabaklara koymayın, kokusunu bozar, zararlıdır
  • Metal yerine yaşına uygun çocuk ürünlerini seçin
  • Tabağı, çatalı, kaşığı ona ait olsun
  • 1 yaşından önce çatal kullanmayın
  • 1 yaşında eliyle yemek yemesine izin verin, özendirin

BEBEĞİM-ÇOCUĞUM SADECE PİLAV VE MAKARNA YİYOR BUNU NASIL ENGELLERİM? DİĞER YEMEKLERDEN YEMESİNİ NASIL SAĞLARIM?

  • Çocuklar için özel üretilmiş makarnaları kullanın
  • Makarna ve pilavın içine yaşına uygun boyutta et koyabilirsiniz. Bunu istemiyorsa ısrar etmemelisiniz
  • Sırf yemek yesin diye makarna – pilav vermeyin
  • Öğünde yapılan yemeği yemezse diğer öğünde farklı yemek verin ancak bu da makarna-pilav olmasın
  • Makarna ve pilavı haftada 2 defa yapın
  • Makarna ve pilavı başka bir alışkanlığı kazanması için bir ödül olarak yedirmeyin

BEBEĞİM – ÇOCUĞUMA NASIL MEYVE YEDİREBİLİRİM?

  • En başından yapılan genel beslenme hataları çocuğun meyve yeme isteğini engeller
  • Bebeklerin damak tadı meyve şekeri ve asitine yabancıdır hali hazırda bunları yemekte tüm bebekler zorlanır, yalnız değilsiniz
  • En başından meyveleri yaşına uygun veriniz, 6 aydan sonra pürtüksüz, sonra pürtüklü daha sonrada parçalar halinde veriniz
  • Boğazına takılır diye meyveye geç başlarsanız ileride meyve yeme zamanı da gecikir.
  • 6 ayda meyve tadı ile tanıştırın
  • Siz meyve yemezseniz oda yemez, sizde meyve yemelisiniz, özendirin.
  • Meyve vitaminlerini sularını taze sıkarak verin. Ancak bu “meyve yeme alışkanlığının” yerini tutmaz.
  • Kutu meyve sularını tavsiye etmiyoruz
  • Meyveleri cam rendede rendeleyerek veriniz

BEBEĞİM – ÇOCUĞUM PREMATÜRE, ERKEN DOĞDU ONU NASIL BESLEMELİYİM? BESLENME SORUNLARINI NASIL ÇÖZMELİYİM?

  • Erken doğan bebekler 2 yaşında zamanında doğan bebekleri yakalar
  • Bebeğinizin başlarda daha küçük görünmesi sadece beslenme sorunuyla ilişkili değildir.
  • Beslenmesi normal ve doğru olsada ufak tefek görünmeleri normaldir
  • Düzenli doktor kontrolüne gidilmeli boy-kilo-baş çevresi ölçümleri yapılmalı ve not edilerek özenle saklanmalıdır
  • Erken bebeklikte yapılan bu gelişim izleminin ilerleyen yaşlardaki sağlık bakımları için önemli ve gerekli olduğu unutmayın
  • Prematüre bebeklerin; Erken bebeklik döneminde beslenmeleri ve kalori ihtiyaçlarının farklı olduğu ve bazen özel diyetlerle düzenleneceği bilinmelidir
  • Kesinlikle annelerinin sütleri yeterlidir, yoğun bakımda kalsa bile ilk fırsatta emzirilmeli ve anne sütü sağılmalıdır.
  • Her annenin aynı anda iki bebeği besleyecek kadar sütü vardır. araştırmalar sonucunda bebekleri prematüre dahi olsa bu kuralın değişmediği saptanmıştır.
  • Emzirme problemi ve anne sütü alamama -özel bir hastalık yoksa- emzirme hatalarından dolayı gelişir
  • Özellikle erken bebeklikte hekiminizin önerdiği miktar ve şekilde beslemelisiniz
  • Erken doğuma bağlı hastalıklar ve hastanede kalma nedeni ile beslenme sorunlarına hazırlıklı olunmalıdır
  • Diğer bebek ve çocuklara olan öneriler erken doğan bebekler içinde geçerlidir

BEBEĞİM – ÇOCUĞUM DAHA ÖNCE YEDİĞİ YEMEĞİ ARTIK YEMİYOR, BUNUN NEDENİ NEDİR? NASIL ÇÖZERİM?

  • Bu durumun normal olduğunu kabul ederseniz gereksiz yere endişe etmez, sabırlı olur ve sorunun büyümesine neden olacak hatalar yapmazsınız
  • Bir yerde hata yaptınız. Belki benzer yemeği bozuk ve sunumu kötü verdiniz. Hatayı bulunuz ve tekrar etmeyiniz
  • Yaşla damak tadı değişir. Erişkinlerde de böyledir.
  • Önceden yediği ancak şimdi yemediği bu besine 1 ay ara veriniz daha sonra lezzetli şekilde, diğer besinlerle karıştırmadan, azar azar ve özendirerek veriniz

NEDEN ÇOCUKLAR PEYNİR, SEBZE, MEYVE GİBİ BESİNLERİ YEMEZDE YAĞLI-ŞEKERLİ YEMEKLERİ YERLER? TADINI BİLMİYORLAR Kİ? AYRICA HİÇ BİRİ SEVMİYOR, NASIL OLUYOR BU?

  • Kalorili, şekerli besinlerin tadları daha baskındır
  • Dildeki tad duyularını daha çok uyarırlar
  • Beyinden mutluluk ve enerji veren maddeler salgılatırlar
  • Bebek ve çocuklar, hatta erişkinler iç güdüsel olarak kalorili ve şekerli besinlere daha fazla iştah hissederler

DOYDUĞUNA ÇOCUK MU KARAR VERMELİ BİZ Mİ?

  • Siz elbette, o midesinin dolduğunu nereden bilecek. Bebek o, çocuk o…
  • İyice doldurun… doldurun… fazlasını kusar zaten
  • Ohhh ne güzel…
  • Güzel mi?
  • Böyle yaparsanız her zaman yediği bir besinide yememeye başlayacak…
  • Doyduğuna o karar verir siz değil

GÜNDE 1 DEFA YEMEK YİYOR, DOYMAZ DİMİ?

  • Araştırmalar göstermiştir ki;
  • Günde bir kez yenen doyurucu ve dengeli öğün yeterli olur

İŞTAH AÇAN İLAÇLAR VAR MI?

– YOK malesef

+ Hayır var siz doktorsunuz ya çocukta yan etki yapar diye korktuğunuzdan söylemiyorsunuz

– Özür dilerim, yakaladınız beni, alın bu ilaç onu sersem yapacak, beynini etkileyecek, karaciğerini yoracak ama birazcık iştahını açacak. Hatta bu ilacın yan etkisi iştah açması. Çocukta bir hastalık yok ama siz çabalamak yerine bu ilacı verin.

+ YUPİEEEEE, doktor bana iştah açıcı ilaç verdi…

  • ÖNCEDEN SAĞLIKLI, BİLİNEN BİR HASTALIĞI OLMAYAN ÇOCUKLADA KULLANILAN İŞTAH AÇICI BİR İLAÇ YOK.
  • HASTALIĞI NEDENİ İLE KİLO ALAMAYAN ÇOCUKLARDA ALTTA YATAN HASTALIĞI TEDAVİ EDERKEN DESTEK AMACIYLA VERİLEN “ÖZEL İLAÇLAR VE ÖZEL BESLENME ÜRÜNLERİ” VAR.

MULTİVİTAMİN İŞTAHI AÇAR MI?

  • Hayır açmaz
  • Aksine aşırı vitamin yükü organlara zarar verir
  • Demir eksikliği ve Çinko eksikliği iştahsızlık yaratır
  • Eğer eksikliği varsa çocuklarda demir ve çinko verilmesi iştahı arttırır

İŞTAH AÇAN DESTEKLEYİCİ BESİN TAKVİYELERİ NELERDİR?

  • Anason veya ada çayı
  • Kırmızı biber, karabiber
  • Soğan, sarımsak
  • Çemen otu, yaban mersini, nane, tarçın, kimyon

ŞİMDİ ÇOCUĞUNUZUN SORUNUNU BULALIM VE ÇÖZELİM

YEMEK REDDEDEN ÇOCUĞUNUZ AŞAĞIDA,

HANGİSİ SİZİN ÇOCUĞUNUZ?

BULUN VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİNİ UYGULAMAYA BAŞLAYIN

Tombul

SORUN: Çocuğunuz normal ancak siz iştahsız olduğunu düşünüyorsunuz

BÖYLE BİR ÇOCUĞUNUZ OLDUĞUNU NASIL ANLARSINIZ:

  • Bu çocukların vücut yapısı narindir
  • Doktor kontrollerde size “gelişimi normal, endişelenmeyin” denmiştir
  • Aileler yinede doktora güvenmezler
  • Bu çocukların aileleri kendi çocuğunu diğer çocuklarla kıyaslar.
  • Göz kararı boyunu, kilosunu karşılaştırır.
  • İnternet, gazete ve televizyonda ipucu arar
  • Okudukları ya da gördükleri  her olumsuzluğu çocuğuna yakıştırır
  • Hasta olduğunu ya da hasta olacağını düşünür

BÖYLE BİR ÇOCUĞUNUZ VARSA SAĞLIKLI BESLENMESİ İÇİN YAPMANIZ GEREKENLER:

  • Sakin olun
  • Düzenli ve çeşitli besleyin
  • Öğünlerde ek müdehalelerde bulunmayın
  • “Onu yemediyse bunu yesin” şeklinde davranmayın
  • Öğün atlamayın ve yemek yemesini ödüllendirmeyin
  • Çocuk için yemek yemek ne çok önemli nede çok önemsiz bir durum olmamalıdır
  • Bir lokma yesin diye her öğünde oyun oynamayın, çizgi filim seyrederek yemek yemeye alıştırmayın
  • Kısacası yemek yemek için bir neden olması gerekmeyeceğini oda sizde anlayın
  • Onun iyiliği için öğünlerinde disiplin sağlayın
  • Bazen aç kalabileceğini kabul edin
  • Beslenmesine takıntı yapmaya ve iş olarak görmeye başlamışsanız sorun büyümeden kendinize farklı bir ilgi alanı bulun

—oOo—

hiperaktif

SORUN: Çocuğunuz yemeğe ilgisiz hareketli bir velet

BÖYLE BİR ÇOCUĞUNUZ OLDUĞUNU NASIL ANLARSINIZ:

  • Bu çocukların dikkatleri dağınıktır
  • Yemek yerken gözleri felfecir okur
  • Mavi daha mavi, oyuncak daha zevklidir
  • Çok meraklıdırlar
  • Bu çocukların aileleri de sırf bir lokma yesin diye öğün aralarında çocuğa yemek verip çocuklarının iştahını daha da kapatırlar
  • İpleri çocuğun eline verirler, patron çocuktur
  • Böylece öğün atlamalar ve çekişmeler başlar

BÖYLE BİR ÇOCUĞUNUZ VARSA SAĞLIKLI BESLENMESİ İÇİN YAPMANIZ GEREKENLER:

  • Çocuğun acıkmasını sağlayın, bırakın koşsun-terlesin-oynasın
  • Bir çocuğun yılda 8 defa üst solunum yolu enfeksiyonu geçirmesi NORMALDİR !
  • Korkmayın bir çocuk 3 gün hiç katı besin almasa dahi çok hasta olmaz
  • İştahını arttırın
  • Madem meraklılar o zaman yemeği merak etmesini sağlayın
  • Öğün aralarını açın
  • Örneğin 3 ana 1 akşam ara öğün koyun
  • Sofraya oturduktan 20 dakika sonra yemek yemeye başlamasını ve 30 dakika içinde de yemeğini bitirmesini sağlayın
  • Bu sürede yemeğe başlamaz ve yemeğini bitirmezse yemeği sofradan kaldırın
  • Sofrayı toplayın ve masada yemek bırakmayın
  • Öğün aralarında su hariç atıştırmalık hiçbir şeye izin vermeyin
  • Çocuk hırçınlık yaparsa yemek esnasında kısa molalar verin. (Örneğin tabağını yere döktü, kaşığını yere fırlattı diyelim, bu durumda onu zorlamayın ve ara verin)
  • Büyümede gerileme olmaya başlamışsa ufak porsiyonlarda yüksek kalorili yiyecekler verin, yinede yemek disiplinini elden bırakmayın
  • Bütün aile bireyleri aynı prensipleri uygulamazsa asla olumlu sonuçlar alınamayacağını unutmayın. (Örneğin bir aile bireyinin disiplinize etmeye çalıştığı çocuğa diğer aile bireyi “kıyamayıp” aralarda “hiç bşi yemedi yazık ya da of sussun artık” diyerek ek besleme yaparsa, bunu aslında çocuğu sevdiği için değil bilmeden de olsa kendini sevdiği için yapıyordur, bencillik ediyordur. Çünkü ilerleyen süreçte yanlış olan tavırlar çocuğa zarar verecektir)
  • Unutmayın bu katı disiplin geçici ve sadece alışkanlık ve motivasyon sağlanıncaya kadar sürecek

—oOo—

 

icinekapalicocuk

SORUN: Çocuğunuz içine kapanık yemeğe ilgisiz

BÖYLE BİR ÇOCUĞUNUZ OLDUĞUNU NASIL ANLARSINIZ:

  • Bu çocuklar; Ailesinden yeterli ilgiyi göremeyen çocuklardır
  • Ailesinde sosyoekonomik ve psikolojik sorunlar olan ailelerin çocuklarıdır
  • Anne ile göz teması kurmayan, ikili oyunlar oynamayan çocuklardır
  • Psikolojik travmaya maruz kalmış çocuklardır

BÖYLE BİR ÇOCUĞUNUZ VARSA SAĞLIKLI BESLENMESİ İÇİN YAPMANIZ GEREKENLER:

  • Bu çocuklar ve aileleri psikiyatrik yardım almalıdır
  • Aile içerindeki sorunları çözmelidir
  • Çocuk bu sürede daha deneyimli bir bakıcıya (örneğin; Anneanne, babaanne) emanet edilmelidir.

—oOo—

huzursuzcocuk

SORUN: Ağlaması beslenmesine engel olan bebekler

BÖYLE BİR BEBEĞİNİZ OLDUĞUNU NASIL ANLARSINIZ:

  • Bu bebekler bir nedenle ağlamaya başladıklarında sakinleştirilemezler
  • Beslenmelerini engelleyecek kadar ağlarlar
  • Aslında sağlıklı olan bu bebeklerin gaz sancısı, kabızlık gibi sorunları vardır
  • Bu tür sorunlar atak halinde gelir ve atakların arasında bebek gayet güzel beslenir
  • Ancak anne bu bebeklerin açlıktan ağladıklarını düşünerek inatla beslemeye çalışır ve istemeden durumu içinden çıkılmaz bir hale sokar
  • Anne ile bebek karşılıklı olarak etkilenir ve sorun büyüdükçe büyür

BÖYLE BİR BEBEĞİNİZ VARSA SAĞLIKLI BESLENMESİ İÇİN YAPMANIZ GEREKENLER:

  • Hekimin “ciddi hasta değil” dediği bu bebeğin sorunu yakın gözlem ile kolayca anlaşılır
  • İlk defa kaşıkla tanışacaksa; Silikon kaşık kullanınız, yaşına uygun katılıkta besin seçiniz, kaşığı önce üst dudağının altına koyup, kaşığın ucunu nazikçe ağzına ilerletiniz ve bebeğin yiyeceğe doğru hamle yapmasını bekleyiniz
  • Anneler “ciddi hastalıktan korkarak” ya da “büyümesinin geri kalacağı endişesine” kapılarak küçük sorunları büyütebilirler
  • Böyle bebeklere sahip anneler; Hekimlerin önerilerinin sonuca ulaşması için zaman gerektiğini bilmelidirler
  • Gazlı bebekleri olan anneler öncelikle mamadan uzak durup anne sütüne önem vermelidir
  • Kendileride gaz yapıcı yiyecekler yememeli, sigara içmeyi bırakmalı ve kahve tüketimini azaltmalıdırlar
  • Deneyimli büyüklerinden ve sağlık çalışanlarından gaz çıkartma yöntemleri öğrenmelidirler
  • Gazın hastalık olmadığını anlamalıdırlar
  • Bu tür bebeklerin beslenmesinde babanın anneye yardım etmesi çok önemlidir.
  • Baba sorunun başında anneye yardım etmezse ilerleyen süreçte acil servislerin kapısında uyumak zorunda kalacaktır.
  • Gerek çocuğu ve eşi, gerekse de kendi iyiliği için babanın anneye destek olması şarttır.

—oOo—

korkakcocuk

SORUN: Çocuk beslenmeden korkuyor

BÖYLE BİR ÇOCUĞUNUZ OLDUĞUNU NASIL ANLARSINIZ:

  • Bu çocuklar; Ağızlarına yemek götürüldüğünde vücudunu, başını çeviren ağzını kilitleyen, tabak, kaşık, önlük gördüğünde ağlayan çocuklardır
  • Bu çocuklar genellikle yemeye zorlanmış (üzerine oturularak ağzına yemek tıkıştırılmış, çenesi sıkılıp ağzı açılmaya çalışılarak, canı yakarak ağzına lokma sokulmuş, hastanede ağzından-burnunda tüp sokulmuş çocuklardır)

BÖYLE BİR ÇOCUĞUNUZ VARSA SAĞLIKLI BESLENMESİ İÇİN YAPMANIZ GEREKENLER

  • Bu çocuklarda öncelikle yapılması gereken; Çocuğun beslenirken gerçekten canının yandığına inanmak ve hekim kontrolüne götürerek hastalığı olup olmadığından emin olmaktır
  • Çünkü bazı hastalılarda katı ya da sıvı besin yemek borusundan geçerken, midede ya da kakayla çıkarken can yakar
  • Çocuk aslında bu nedenle yemek yemekten korkuyor olabilir
  • Eğer tanı konmazsa hastalık ilerleyebilir
  • Aile bireyi “bu arsızlığından ağlıyor, inatçı zaten ya da doymuyor” demeden önce hekim kontrolüne götürmelidir
  • Eğer altta yatan bir hastalık yoksa bu çocuklarda beslenme çocuğun sakin ve yorgun olduğu zaman dilimlerinde yapılmalıdır. (Örneğin uykuya dalmadan önce, oyundan yorulduktan hemen sonra beslenmeli ve çocuk yemeği reddettiğinde yemeye zorlanmamalıdır, tehdit edilmemelidir)
  • Çocuk biberondan korkuyorsa başka şekillerde beslenmelidir, yemek ekipmanı değiştirilmelidir (örneğin kaşıkla…)

—oOo—

SORUN: İleri derecede yemek seçen bir çocuklar

BÖYLE BİR ÇOCUĞUNUZ OLDUĞUNU NASIL ANLARSINIZ:

  • Bu çocuklar; Belli tad, koku ve görünüşteki yiyeceklere karşı aşırı tepki verirler
  • Bu durum yeni tadacağı bir yemeği reddetmekten farklı bir durumdur
  • Bu çocukların genellikle farklı türlerde sorunları vardır
  • Nazik, narin, kolayca korkan, kirlenmeye karşı aşırı titizlenen çocuklardır.

BÖYLE BİR ÇOCUĞUNUZ VARSA SAĞLIKLI BESLENMESİ İÇİN YAPMANIZ GEREKENLER

  • Bu çocukları beslerken tabaklarına az yemek konmalıdır
  • Yemek önce anne ve babanın tabağına konmalıdır
  • Çocuğa fark ettiremeden ve izlendiğini hissettirmeden önce anne baba yemeye başlamalıdır
  • Çocuğun 20. denemede bile yemeye yanaşmayacağı unutulmadan sabırlı davranılmalıdır
  • Çocuğa “bak bu çok güzel bir yemek, mmm ne kadar lezzetli” demek yerine o yemeği karşısında iştahla yenmeli, böylece korktuğu besinlere  karşı güveni arttırılmalı ve sonra o yemek ulaşabileceği bir yere konarak merak uyandırmalıdır
  • Eğer bir yemek çeşidini yedikten sonra öğürme ya da kusma olursa asla ısrarcı olunmamalı o besin ögelerine sahip başka yiyeceklerle denemeye devam edilmelidir.
  • Yeni tadacağı bir yemek denenecekse, eski ve denediği besinlerin içine katılarak ancak zıt tadlar veya bulamaç olmamasına özen göstererek azar azar tattırılmalıdır.
  • Bir anda tabağına konup yemesi beklenmemelidir

Çocuğun organlarında bir hastalık olan çocuklar…

Ağız içi, diş, yemek borusu, mide, ciddi enfeksiyonlar, verem, bağışıklık sistemi bozuklukları, reflü hastalığı, gıda allerjileri, demir eksikliğine bağlı kansızlık, vitamin eksiklikleri, kanser, uzun süre hortumla beslenme, iştahsızlığa neden olan hastalıklardır

Yeme sorunu olan çocuklar yukarıda saydıklarımdan hangisi olursa olsun mutlak büyüme gelişme takibi yapılmalı, en başında kapsamlı bir muayene için hekim kontrolüne gidilmeli. Vücudunda bir hastalık olmadığı kanıtlandıktan sonra yukarıdaki yöntemler uygulanmalıdır

ÖZETLE;

  • Yemek saatleri kısa tutun
  • İstemediğinde yemeği kaldırın
  • Çocuk açlık belirtileri gösterinceye kadar (bir sonraki öğün) yeniden teklif etmeyin
  • Neyi reddediyor? Kaşığı ? Biberona dönün. Katı besini? Püreye dönün
  • Çocuk açken ve akranları yanında tekrar deneyin
  • 10 aylıkken elle yemeye cesaretlendirin
  • Sakin olun
  • Yemek yesin diye zorlamayın, kandırmayın
  • “oynayarak-TV seyrederek” yemek yemeye alıştırmayın
  • Birlikte sofraya oturun
  • Yemekleriniz albenili olsun
  • Beslenmeye gerektiği kadar önem ver (fazla değil)
  • Aç bırakın, normal çocuk acıkır, acıkıyorsa zaten hastadır

—oOo—

İşin aslı şu; Siz annler, koca kulaklı küçük mavi fillersiniz, elimdeki tüy sihirli,  Eğer bu tüyü saçınıza takarsanız uçacaksınız, İnanın bana !

Ekran Resmi 2015-03-28 22.01.56

—oOo—

Dr.Attila

 

www.doktorattila.com

www.facebook.com/cocukdoktorubilgiler

twitter.com/cocuk_doktoru_

Önerilen Çocuk Sağlığı Makaleleri