Kategori: Aileler İçin

LAM

NEDİR BU BEZELER, NE İŞE YARARLAR?

Bezeler; Enfeksiyonlara karşı savaşır

  • Bezenin tıbbi adı LENF NODU (=LENF DÜĞÜMÜ) dur
  • Vücutta 3 tip damar vardır;
    • Atardamar: Temiz kanı kalpten vücuda ATAR
    • Toplar damar: Kirli kanı vücuttan akciğere TOPLAR
    • Lenf damarı:Özel lenf sıvısını vücuttan kalbe taşır
  • Bezelerde bu lenf damarlarının duraklarıdır
  • Beyin hariç tüm organlarda bu lenf damarları bulunur
  • Her insanda vardır
  • 1 yaşına kadar dokunmakla hissedilmez
  • 1 yaşından sonra normaldede hissedilir
  • Lenf damarı ve bezeler özellikle BAĞIŞIKLIK SİSTEMİ içinde görevli madde ve hücreleri üretir ve taşır
  • Bunun dışında;
    • Yabancı maddeleri, bozulmuş vücut yapılarını, bakteri ve mikropları uzaklaştırır
    • Kaybedilen proteinlerin bir kısmının dolaşıma geri taşır
    • Vücut sıvısını dengede tutar
    • Bağırsaklarda geri emilen yağları ve bazı vitaminleri  dolaşıma geri taşır
  • Büyük lenf nodu isimlendirilmesi;
    • LAM = Lenfadenomegali
    • LAP = Lenfadenopati

BU BEZELER NEDEN ŞİŞER?

  • Bezelerin şişmesinin en sık nedeni ; MASUM GRİP-NEZLE BENZERİ ENFEKSİYONLARDIR
  • Kanser az görülen bir hastalık olduğu için bezelerin şişmesi nadiren de olsa kanseri gösterebilir
  • Bunlar dışındada bir çok hastalıkta bezeler şişebilir
  • Bu nedenle bezeler şiştiğinde ilk olarak MASUM bir durum olduğunu unutmayınız, endişelenmeyiniz

ULTRASONDA “13 mm” YAZIYOR, BÜYÜK MÜ? TEHLİKELİ Mİ?

  • Yerine göre değişmekle birlikte, bezelerin çapı 20 milimetre (2 santimetre)’yi geçtiğinde anlamlı kabul edilir.
  • Sizler elinizle hissettiğiniz boyuta geldiğinde poliklinik kontrolüne gidiniz
  • Bezelerin sadece “büyüklüğü” kötü huylu olduğunu göstermez. Sorgulama, öykü, muayene gerekirse tahlil ve takip sonunda sonuca ulaşılır.

BEZE ŞİŞTİĞİNDE NE ZAMAN NORMAL BOYUTUNA DÖNER?

  • 2 haftada küçülmeye başlar, 1 aya kadar normal boyutuna inmesi beklenir, bazı bezelerin küçülmesi 2 – 6 ayı bulabilir

ÇOCUĞUMUN BOYNUNDAKİ BEZE ŞİŞTİ AMA TÜM ISRARLARIMA RAĞMEN DOKTOR TETKİK YAPTIRMADI, NEDEN?

  • Bilginizin yetersiz olduğu konularda kendi endişenizi gidermek için doktoru gereksiz yere çocuğunuzun canını yakmak ve sağlığını riske atmak için zorlamamalısınız.
  • Endişenizi gidermek için kendinize başka bir uğraş bulmalı, çocuğunuzun iyiliği için konunun incelenmesi açısından çocuğunuzun sağlığı ile ilgili konuları profesyonel hekimlere bırakmalısınız.
  • En sık şişen bezeler boyundaki bezelerdir ve şişme nedenleri MASUM GRİP-NEZLE BENZERİ ENFEKSİYONLARIDIR
  • 12 yaşına kadar çocuklarda normal olarak bezeler zaten dokununca hissedilir (komşunuzun çocuğunu severken boynuna dokunun, bezeleri hissedeceksiniz)
  • 12 yaşından sonra küçülerek kaybolur
  • Bezeler; sorgulama ve muayene (büyüklüğü, yeri, kıvamı, hareketliliği, sayısı) sonrası kötü bir hastalıktan ŞÜPHE EDİLİYORSA araştırma yapılır. Her beze araştırılmaz.
  • Eğer bezesi şişen her çocuk araştırılsa “herhangi bir nedenle” muayene edilen her çocuğun araştırılması gerekirdi.

LAM3

HER BEZE ŞİŞİNCE ULTRASON ÇEKİLMESİ GEREKMİYOR MU YANİ?

  • Hayır gerekmiyor.
  • Gerekirse doktorunuz ultrason ile ya da muayene ile takip edecektir

BEZE NEDENİ İLE DOKTORA BAŞVURDUĞUMUZDA BİZE “ÖPÜCÜK HASTALIĞI” OLDUĞUNU SÖYLEDİ. NASIL BİR HASTALIK ÖPÜCÜK HASTALIĞI?

  • Çok sık görülen (insanların %80’ninde görülür)
  • Yakın temasla bulaşan (sadece öpücükle bulaşmaz, “öpücük hastalığı” denmesi “yakın temasla” bulaştığını vurgulamak içindir)
  • Grip, nezle gibi bir “virüsün” yani “antibiyotiklerin faydasız” olduğu bir mikrobun (EBV: Epstein-Barr virüs) neden olduğu,
  • Boyundaki bezelerde şişme, uzun süren ateş, boğazda şişlik-ağrı bazen bademciklerde beyaz lekeler, karın ağrısı, dalakta büyüme, döküntü ile kendini gösteren,
  • Çok gerekmedikçe mikrobu saptamak için özel testlerin yapılmasına gerek duyulmayan,
  • Tedavisinde ateş düşürücü-ağrı kesici dışında ilaç kullanılmasına gerek olmayan,
  • Masum bir hastalıktır

Öpücük hastalığı

ÇOCUĞUMUN BOYNUNDAKİ BEZE, BÜYÜK, KIZARIK VE AĞRILI, BU KÖTÜ MÜ, KORKUYORUM !?

  • Bezenin; Ağrılı (çocuk dokundurtmuyorsa), kızarık olması, boyunda olması aksine bezenin kötü huylu değil “iyi huylu” olduğunu gösterir (Enfeksiyon kanserden daha iyi huylu bir hastalıktır)
  • Hastalanan bezeler kızarır, şişer, ağrılıdır, çocukta ateş vardır yani muhtemelen enfenkte olmuştur (Tıbbi adı: Lenfadenit)
Enfekte olmuş beze

ENFEKTE OLMUŞ BEZE

BEZENİN KÖTÜ HUYLU OLDUĞUNU ANLAYABİLİR MİYİM?

  • Anlayamazsınız, ancak şüphelenebilirsiniz;
  • Sert, tek taraflı, çapı 2 santimden büyük, dokunmakla ağrısız, hareketsiz, dokununca silgiye dokunmuş hissi veren, köprücük kemiği arkasında olan, beraberinde uzun süren ateş, kilo alamama, gece terlemesi, eklem şişlik ve ağrıları, yaygın vücut ağrıları, döküntü, ailede kan kanserli akraba varsa bu durumlar ve eklenebilecek tahlillerle birlikte şüphe edilirse bezenin araştırılması gerektiğine işaret eder.
  • Bu özelliklerin hiç biri tek başına değerlendirilmez
  • Gördüğünüz gibi yukarıda yazdığım özellikler basit bademcik enfeksiyonunda da olabilecek değişikliklerdir (örneğin ; Ateş + Boyunda beze)

YUKARIDA YAZDIKLARINIZ BENİM ÇOCUĞUMDA OLDU, DOKTORLARIN ARAŞTIRMASI GEREKİYORMUŞ. PEKİ NASIL BİR ARAŞTIRMA YAPACAKLAR?

  • Her hekimin bezelere yaklaşımı benzer olsada size farklı gelebilir
  • Ayrıntılı muayene, kan testi, ultrason, akciğer röntgeni, mikroskopta kana bakma, kemik iliğinden örnek alıp inceleme, bezenin ameliyatla çıkartılıp incelemesi şeklinde  tahlil ve tetkikler yapılabilir
  • Kötü huylu olacağından şüphe edilse bile bu tahlil ve tetkiklerin hepsi bir arada yapılmayabilir. Belli bir sıra ile ilerler, hekim kontrollerinde ki değerlendirmelerinde hangi tetkik yapacağına karar verecektir

KESİN OLARAK KÖTÜ HUYLU OLDUĞUNU GÖSTEREN BİR TETKİK YOK MU? 

  • Sorgulama, muayene ve kan tahlili ile şüphe edilir
  • Mikroskopta kana, kemik iliğine bakılarak, ameliyatla beze çıkartılıp incelenerek ve özel tahliller yapılarak kesin tanı konulur.
  • Kan tahlili kesin olarak kanseri GÖSTERMEZ

ÇOCUĞUMDAN KEMİK İLİĞİ ALINDI KANSER Mİ, KORKUYORUM !?

  • Hayır, sadece araştırılıyor
  • Kemik iliğinden örnek alınması işlemi sadece kanser araştırması için yapılmaz

ÇOCUĞUMDAN KEMİK İLİĞİ ALACAKLAR BİR ZARARI VAR MI? 

  • Çocuğunuza önce sersemletecek  ilaç verecekler
  • Sonra ağrı kesici yapacaklar
  • Genellikle leğen kemiğinin arka uç kısmına normal iğneden biraz daha kalın bir iğne sokacak ve oradan ilik (ilik kanı) çekecekler
  • Çekilen bu iliğin bir kısmını kan tüpüne alacak ve bir kısmını küçük camlara sürecekler
  • Kanı özel testlere tabi tutacak belki genetik araştırma yapacaklar
  • Cama sürdükleri iliği özel boyalarla boyayarak mikroskopta inceleyecekler
  • Bu işlemlerin yapılmasının nedeni çocukta kanser olması değil araştırmadır
  • Riski ve ağrısı sanıldığından azdır. Malum diş çektirmenin ya da bademcik ameliyatınında zararı olabilir
  • Kemik iliğine sadece kanser için değil başka hastalıklar içinde bakılabilir

KARNINA ULTRASON YAPTILAR ULTRASONDA KARIN İÇİNDE BEZE VAR YAZIYOR, KÖTÜ BİR DURUM MU?

  • Hayır muhtemelen kötü bir durum değil
  • Bezeler lenf damarları beyin hariç vücudun her yerinde var
  • Yakın organlardaki hastalıklar komşuluğundaki bezenin şişmesine nedenolabilir
  • Örneğin bir bademcik enfeksiyonunda ya da ishalde barsak etrafındaki bezeler şişebilir
  • Karın ağrısı gelişebilir

BEZESİ VAR DİYE ANTİBİYOTİK VERİP KONTROLE ÇAĞIRDILAR. NEDEN ANTİBİYOTİK BAŞLADILAR?

  • Boyunda ki bezelerin şişmesinin en sık nedeni enfeksiyonlar olması nedeni ile genel olarak (ancak her zaman değil) antibiyotik başlanarak takibe alınabilir

DOKTORUM BEZEDEN ŞÜPHELENDİ, AMELYATLA ÇIKARTILIP İNCELENMESİ GEREKTİĞİNİ SÖYLEDİ. NEDEN İĞNE İLE ÖRNEK ALIP BAKMIYORLAR, AMELİYAT OLMAK ZORUNDA MI?

  • Vücut bütünlüğünü kısmi olarak bozan küçük ya da büyük işlemlerin adı “ameliyat” dır.
  • Diş çekimi de basit bir ameliyattır örneğin
  • Bezenin tümü incelenmelidir, iğne ile örnek alınca incelenmesi gereken esas hücreler örneklenemeyebilir, beze örneklemesi (yani biyopsisi) çıkartılarak (eksizyonel biyopsi) yapılır.

BEZEYE ELİNİ SÜRMEMELİSİN BÜYÜR DİYORLAR DOĞRU MU?

  • Bazen bezelerde enfeksiyon olabilir
  • Muayene dışında sürekli dokunulur, ovalanır, sıkıştırılır, parmaklarla ezilirse bu yapıdaki iltihap genişleyebilir, beze büyüyebilir, enfeksiyon daha rahatsız edici duruma gelebilir

BEZE İLE KABAKULAK AYNI ŞEY MİDİR? İKİSİDE BENZER YERLERDE ŞİŞİYOR…

  • Beze yukarıda anlattığım “lenf nodu şişmesi” dir
  • Kabakulak “tükrük bezi” iltihabıdır
  • Beze ile tükrük bezi farklı organlardır
  • İkisi farklı hastalıklardır

kabakulak

DOKTORUMUZ ÇOCUĞUMUN BOYNUNDAKİ BEZEDEN ŞÜPE EDİNCE, KOLTUK ALTINI, KASIĞINI, DİRSEĞİNİ, DİZİNİN ARKASI, KÖPRÜCÜK KEMİĞİNİN ÜSTÜNÜ, KARNINI DA AYRICA MUAYENE ETTİ. NEDEN?

  • Bu yerler bezelerin paket yaptığı ve cilde yakın bölgeleridir
  • Beze büyüklükleri en sık boyunda, kasıkta ve koltuk altında olur
  • Bezeler, dalak ve karaciğer bazı görevleri ortak olan organlar olduğu için özellikli hastalıklardan birlikte etkilenir ve benzer değişiklikler gösterirler.
  • Bu nedenle vücut bir noktadan değil genel olarak muayene edilir

BU ANLATTIKLARINIZI OKUYUNCA DAHADA KORKTUM GİDİP HEMEN ÇOCUĞUMUN BOYNUNA BAKTIM YUMRU VAR, NE YAPMAM GEREKİYOR? ACİLE GİDEYİM Mİ HEMEN !?

  • Muhtemelen bu anlattıklarımı okurken ister istemez düşüncelere daldınız ve bilgi edinmek yerine olumsuz senaryolar kurdunuz
  • Yazının sonunda tekrar başa dönüp yeniden sakince okuyunuz
  • Kendi kendinize tekrar ediniz
    • Çocuğum iyi
    • Genel durumu iyi
    • Boynunda beze var
    • Bu çocuklarda sık görülen bir durum
    • Muhtemelen basit bir boğaz, kulak, göz, ishal enfeksiyonundan kaynaklanıyor
    • Poliklinikten randevu alacağım
    • Kontrole gideceğim
    • Bir seferde tanı koyulamayabilir
    • Çocuğuma antibiyotik başlanabilir
    • aralıklarla kontrole çağrılabilir

PEKİ HOCAM, ÇOCUĞUMUN BOYNUNDA BEZE VAR, KANSER Mİ?

  • Sizce ?

Dr.Attila Alp GÖZÜBÜYÜK

www.doktorattila.com

www.facebook.com/cocukdoktorubilgiler

twitter.com/cocuk_doktoru_

Önerilen Çocuk Sağlığı Makaleleri